منبع پایان نامه درمورد مصرف کننده، بهره بردار، اقتصاد کشور

عاملي براي درگيري هاي بعدي باشد اين بيماري ها از طريق مهاجرت هوايي پرندگان، واردات مرغ هاي آلوده، نژادهاي وارداتي و عوامل ديگر ايجاد شود، لذا مراقبت هاي مستمر و سختگيرانه جلوگيري از اين بيماري ها خواهد شد بنابراين جلوگيري از بيماري هاي واگيردار هجومي عامل تعيين کننده در بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت خواهد بود.
20-در بخش کشتارگاه ها و سيستم هاي بهداشتي کشتار و بسته بندي
کشتارگاه و سيستم بسته بندي مرحله مهمي در حد فاصل توليد و مصرف است لذا در جدول زير فراواني ديدگاه پاسخ دهندگان در اين خصوص بيان شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
1
5
6
13
5
3%
17%
20%
43%
17%
جمع
30
100%

در بررسي ديدگاه پاسخ دهندگان در مي يابيم که از وضعيت کشتارگاه ها و سيستم هاي بسته بندي راضي هستند کشتارگاه هاي صنعتي و بسته بندي مکانيزه ضمن سرعت در انتقال محصول به دست مصرف کننده، با ضريب بهداشتي بالا مي تواند خلاء هاي ايجاد شده در بازار را براي مصرف کننده تامين کند و نيز در زمان افزايش توليد با بسته بندي و فريز مناسب تقويت براي مرغداران باشد لذا وجود کشتارگاه هاي مکانيزه و بسته بندي بهداشتي عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت به شمار مي آيد.

21-در بخش صادرات و واردات گوشت مرغ
صادرات و واردات گوشت مرغ سهم عمده اي در کاهش يا افزايش توليد واحدهاي مرغداري و در نتيجه موجب بهبود يا آسيب به توليد اين صنعت مي گردد و در جدول زير فراواني ديدگاه پاسخ دهندگان در اين خصوص بيان شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
17
10
3


57%
33%
10%


جمع
30
100%

يکي از گويه هايي که دليل بر عمق مشکلات مرغداران هست همين گويه است. ديدگاه پاسخ دهندگان محترم گوياي اين مشکل است بيش از 90 درصد وضعيت صادرات و واردات را بسيار نامناسب و نامناسب مي دانند. هر توليدي نياز به صادرات دارد و براي تقويت هر محصول توليدي در داخل نياز به قطع واردات است که اين امر در سال هاي اخير ضربات شديدي به صنعت وارد کرده است. در جاهايي که مي بايست با صادرات به موقع به کمک توليد مي رفتيم نرفتيم و در جايي که بايد با حذف واردات کمک به توليد مي کرديم کمک نکرديم اين امر نياز به وضع قوانيني کارآمد دارد که لازم است دست اندرکاران و مسئولان براي کمک به صنعت مرغداري انجام دهند لذا وضع قوانيني مربوط به صادرات و واردات عامل بسيار تعيين کننده اي در بهبود و افزايش توليد مرغ در واحدهاي گوشتي مي باشد.

22-در بخش مديريت قيمت
مديريت قيمت مکانيزمي مناسب از طرف دستگاه هاي مرتبط با توسعه اين صنعت در کشور بوده که سهم عمده اي در ثبات و بهبود بخشي کيفيت و افزايش توليد واحدهاي مرغداري دارد. در جدول زير فراواني ديدگاه پاسخ دهندگان در اين خصوص بيان شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
6
12
7
3
2
20%
40%
23%
10%
7%
جمع
30
100%

در بررسي ديدگاه پاسخ دهندگان محترم مشاهده مي کنيم که مديريت قيمت وضعيت مناسبي در صنعت ندارد منظور از مديريت قيمت تعيين قيمت در بخش نهاده ها و محصول نهايي آن هم در مواقع اضطرار استفاده از قيمت کف (در جهت حمايت از توليد کننده) و قيمت سقف (در جهت حمايت از مصرف کننده) که اين قيمت گذاري ها بايستي منصفانه با در نظر گرفتن حداقل سود متعارف براي توليدکننده باشد. تجربه نشان داده مديريت قيمت در سال هاي اخير بيشتر در زمان افزايش شديد قيمت مرغ بوده که خود اين افزايش قيمت به علت عدم حمايت در دوره هاي گذشته از توليد کننده بوده که به علت خارج شدن بخش عمده اي از توليدکنندگان از چرخه توليد صنعت دچار کمبود توليد شده و نتيجه آن افزايش قيمت تمام شده و در آينده باز اين سيکل بطور منفي تکرار مي شود لذا مديريت قيمت مي تواند عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت مي باشد.
23-در بخش خريد تضميني در مواقع کاهش شديد قيمت
خريد تضميني محصولات کشاورزي سهم عمده اي در بهبود بخش و افزايش توليد واحدهاي مرغداري دارد. در جدول زير فراواني ديدگاه پاسخ دهندگان در اين خصوص بيان شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
1
6
10
12
1
3%
2%
34%
40%
3%
جمع
30
100%

پاسخ دهندگان محترم با اعلام نظر خود بين مي کنند که در موقع کاهش شديد قيمت در کنار کارهاي ديگر از قبيل صادرات، جلوگيري از واردات، تبليغات براي مصرف بيشتر و يکي از کارهايي که بايد صورت گيرد خريد تضميني است که دلگرم کننده توليدکنندگان است. لذا خريد تضميني محصولات توليد شده مازاد بر مصرف عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت مرغداري است.

فصل پنجم
نتيجه گيري

5-1 – نتيجه گيري:
الف ) نتايج جمعيت شناختي پژوهش
1- از نتايج پژوهش مشخص گرديد که افراد داراي سنين 20 تا 30 سال با13 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وافراد داراي داراي سنين51به بالا با 40درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد .
2- از نتايج پژوهش مشخص گرديد که افراد داراي تجربه کاري5-0 با 7 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وافراد داراي تجربه کاري10-6 با 33 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد
3- از نتايج پژوهش مشخص گرديد که زنها با17 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد ومردان با 83 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد .
4- از نتايج پژوهش مشخص گرديد که افراد داراي مدرک فوق ديپلم با 13 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وافراد داراي داراي مدرک ديپلم با37درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد
5- از نتايج پژوهش مشخص گرديد که مرغ مادر گوشتي با 7 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد و مرغداري گوشتي با 93درصدبيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد.
6- از نتايج پژوهش مشخص گرديد که واحدهاي داراي ظرفيت مرغداري20000به بالابا10 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وواحدهاي داراي ظرفيت مرغداري5000-0با33 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد .
7- از نتايج پژوهش مشخص گرديد که تعداد کارگران15-11و20-16و20نفر به بالا با 7 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وتعداد کارگران5-0 با 93 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد .
8- از نتايج پژوهش مشخص گرديد که تعداد افرادي داراي پروانه بهره برداري نيستندبا 13 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وتعداد افرادي که داراي پروانه بهره برداري هستند با 87 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد .
9- از نتايج پژوهش مشخص گرديد که تعداد افرادي که داراي نوع سيستم پرورشي بسته و اتوماتيک هستند با 23 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وتعداد افرادي که داراي نوع سيستم باز هستند با 77 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد .
10- از نتايج پژوهش مشخص گرديد که تعداد افرادي که داراي نوع مالکيت اجاره اي هستند با 7 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وتعداد افرادي که داراي نوع مالکيت شخصي هستندبا 93 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد .
11- از نتايج پژوهش مشخص گرديد که تعداد افرادي که داراي مالکيت به صورت شراکتي هستند با33 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وتعدادافرادي که داراي مالکيت به صورت خصوصي هستند با 67 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد .
12- از نتايج پژوهش مشخص گرديد تعداد افرادي که داراي وضعيت غير فعال در حال حاضر هستند با 7 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وتعداد افرادي که داراي وضعيت فعال هستند با 93 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد .
13- از نتايج پژوهش مشخص گرديد تعداد افرادي که داراي وضعيت تخصصي کارگران ساده وماهر هستند هر دو گروه با 27 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وتعداد افرادي که داراي وضعيت تخصصي کارگران ماهر و ساده هستند با 48 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد .

ب ) نتايج فرضيه هاي پژوهش:
1- از نتايج پژوهش مشخص گرديدکه بين ميزان علاقه و مشارکت مرغداران شهرستان آمل و بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت رابطه معناداري وجود دارد
2-از نتايج پژوهش مشخص گرديدکه بين ايجاد شركت هاي تعاوني با كاركرد تهيه مواد اوليه و بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت رابطه معناداري وجود دارد.
3- از نتايج پژوهش مشخص گرديدکه بين ساماندهي بازار وتقاضاي گوشت مرغ و بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت رابطه معناداري وجود دارد.
4- از نتايج پژوهش مشخص گرديدکه بين بالا بردن انگيزه و رضايتمندي و مهارت كارگران مشغول در واحدهاي مرغداري گوشتي و بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت رابطه معناداري وجود دارد.
5- از نتايج پژوهش مشخص گرديدکه بين حضور دولت در مراحل مختلف سياستگذاري مرتبط با صنعت مرغداري و بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت در اين صنعت رابطه معناداري وجود دارد.
6- از نتايج پژوهش مشخص گرديدکه بين بازار نهادهاي توليد مرتبط اين صنعت و بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت رابطه معناداري وجود دارد.

بررسي ديدگاه پاسخ دهندگان به سؤالات پرسشنامه:
1) از نظر پاسخ دهندهگان بهترين نژاد جوجههاي يک روزه که در شهرستان آمل بومي شده نژاد ROS ميباشد و تنوع نژادي نژادي جوجههاي يک روزه را موجب بهبود کيفيت و افزايش توليد نميدانند.
2) از نظر پاسخ دهندگان قابل دسترسي بودن جوجههاي يک روزه مناسب ضمن کاهش هزينه ها موجب افزايش بهرهوري توليد شده و موجب بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت خواهد شد.
3) پيش از نود درصد پاسخ دهندگان از نوسانتا قيمت جوجه ناراضي و رسيدن به ثبات قيمت جوجهها را راهي براي رسيدن به بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت ميدانند.
4) بعد از جوجه که اصلي ترين نهاد صنعت ميباشد دان مورد استفاده مرغداريها دومين نهاده مهم صنعت به شمار ميرود که عمده مشکل موجود بالانس نبودن مقدار انرژي و بويژه پروتئيني دان مصرفي در کنجاله سويا ميباشد و توجه به کيفيت دان اعم از دان آماده يا پيلت مي تواند بطور وسيعي بر بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت نتيجه بخش باشد.
5) نوسانات قيمت دان مصرفي بويژه نهادهاي وارداتي که منجر به افزايش هزينه توليد مي شود و مستقيماً باعث خروج برخي از توليد کنندگان از صنعت مي شود مي تواند ضمن کاهش توليد موجب کمبود گوشت مرغ در دوره هاي آتي در بازار شود که به شکلي اقتصاد کشور و بازار قيمت گوشت را متزلزل خواهد نمود.
6) از ديدگاه پاسخ دهندگان اگر چه دامداري موجود در بازار از قيمت بالايي برخوردارند اما داراي نوسانات شديدي مثل قيمت جوجه و دان برخوردار نيستند از اين ثبات نسبي به شکلي بهبود کيفيت و افزايش توليد در صنعت را فراهم مينمايد.
7) از نظر پاسخ دهندگان داروهاي موجود در بازار داخلي از کيفيت مناسبي برخوردارند که اين امر به بهبود صنعت کمک ميکند.
8) قيمت حمل و نقل نهادها به نظر پاسخ دهندگان با عنايت به آزادسازي قيمت انرژي مناسب و تأثير چنداني بر افزايش هزينه توليد ندارد که اين امر عاملي براي رکود صنعت نميباشد.
9) يکي از دغدغههاي پاسخ دهندگان تأمين نيروي کار مورد نياز در واحدهاي مرغداري است با توجه به اهميت نيروي انساني وجود نيروهاي غير بومي (مهاجرين افغاني) در اکثر واحدها مشکلاتي براي صنعت ايجاد نموده که بيشترين شکل عدم

منبع پایان نامه درمورد بخش صنعت، مصرف کنندگان، فرهنگ مصرف

مناسب
1
12
8
7
2
3%
40%
27%
23%
7%
جمع
30
100%

نيروي کار مرتبط با اين صنعت مي تواند نهاده اصلي (جوجه هاي يک روزه) را با مراقبت و نگهداري و ترکيب مناسب نهاده دوم دان مرغ تبديل به محصول نهايي گوشت مرغ تبديل نمايد. بخش عمده اي از نيروهاي کار در اين صنعت از مهاجرين افغاني مي باشند که به علت پايين بودن سطح سواد آسيب جدي وارد مي کنند. همچنين بخش ديگر اين نيروها از نيروهاي داخلي نيز همين شکل را دارا مي باشند. لذا با عنايت به اينکه نيروهاي کار در اين صنعت مي تواند نقش کليدي در تبديل نهاده اوليه (جوجه) به محصول نهايي (گوشت مرغ) ايفا نمايد لذا با توجه به نيروي کاري که از سطح سواد، علاقه، تجربه، البته با حقوق مناسب برخوردار باشد مي تواند در بهبود کيفيت و افزايش توليد در صنعت مرغداري بسيار تعيين کننده باشد.

10-وضعيت مراکز آموزشي نيروي کار
مراکز آموزشي نيروي کار مرتبط با صنعت مرغداري مي تواند عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد واحدهاي صنعتي مرغداري در شهرستان آمل گردد. در ذيل ديدگاه پاسخ دهندگان محترم در خصوص وضعيت مراکز آموزشي نيروي کار در صنعت مرغداري ارائه شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
13
7
5
5
0
43%
23%
17%
17%

جمع
30
100%

با بررسي جدول فوق مي بينيم بيش از 80 درصد پاسخ دهندگان وضعيت نيروي کارشان را از جهت آگاهي و مهارت نامناسب مي دانند. دستگاه هاي مرتبط با صنعت با تشکيل چنين مراکز آموزشي در راستاي پرورش نيروهاي کار مي توانند ضمن بالا بردن توليد و افزايش کيفيت، به ماندگار شدن نيرو در اين صنعت به کارگيري نيروهاي داخلي و ملي، کاهش هزينه توليد با بهرهوري بيشتر و ديگر موارد دست پيدا کنند بنابراين وجود مراکز آموزشي نيروي کار در بخش صنعت مرغداري مي تواند عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد در صنعت مرغداري شهرستان شود.

11-کارايي تجهيزات موجود
کارايي تجهيزات مورد استفاده موجود در صنعت مرغداري در بهبود و افزايش توليد واحدهاي مرغداري شهرستان آمل عامل تعيين کننده اي به حساب مي آيد. در زير فراواني ديدگاه پاسخ دهندگان در خصوص کارايي تجهيزات موجود در اين صنعت ارائه شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
0
4
16
6
4
0%
13%
53%
20%
14%
جمع
30
100%

با بررسي ديدگاه پاسخ دهندگان محترم مشخص مي شود که اکثريت پاسخ دهندگان از کارايي تجهيزات موجود دراين صنعت در شهرستان راضي هستند. با صنعتي شدن مرغداري ها در کشور در طول حدود 60 سال و ارتباط صنعت با کشورهاي پيشرفته، شاهد تغييرات به روز و سريع تجهيزات مرتبط با صنعت مرغداري هستيم که اين امر براي تکميل شدن نياز به برگزاري نمايشگاه تجهيزات صنعت مرغداري در شهرستان به عنوان قطب برزگ صنعت مرغداري استان و کشور دارد بنابراين با به روز شدن دستگاه ها و تجهيزات و تغييرات سنتي به صنعتي شدن تجهيزات کمک بزرگي به بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت مرغداري شهرستان خواهد شد.
12-وضعيت تامين سرمايه و همکاري سيستمهاي مالي و بانکي کشور از صنعت مرغداري
تامين سرمايه و کمک هاي سيستم هاي مالي و بانکي کشور از صنعت مرغداري عامل تعيين کننده در بهبود کيفيت و افزايش توليد در صنعت مرغداري بر عهده دارد. در زير فراواني ديدگاه پاسخ دهندگان در خصوص وضعيت تامين سرمايه و همکاري سيستم هاي مالي و بانکي کشور از صنعت مرغداري ارائه شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
10
13
5
2
0
33%
43%
17%
7%
0%
جمع
30
100%

با کمي دقت در نظر پاسخ دهندگان مي بينيم بيش از 75 درصد آنان نظر نامناسبي نسبت به اين همکاري دارند. در واحدهاي مرغداري گوشتي که بطور متوسط هر دو ماه يکبار توليد انجام ميگيرد و با توجه به گردش سرمايه در اين صنعت که بعد از دو ماه سرمايه صرف شده در هر دوره برگشت داده مي شود بنابراين در يک واحد ده هزار قطعه اي با قيمت کنوني حدود هشتصد ميليون ريال منابع مالي جهت هر دوره نياز است که با توجه به بازه زماني دو ماهه براي برگشت سرمايه هر مرغدار براي جوجه ريزي مستمر در سال نياز به يک ميليارد و ششصد ميليون ريال سرمايه دارد تا بتواند سود مناسبي بدست آورد که اگر چنين سرمايه اي نداشته باشد بخش عمده اي از سود يا سرمايه خود را بايستي براي سود به دلالان پرداخت کند که اين امر سود توليد کننده ها را شديدا کاهش مي دهد، لذا تامين سرمايه و همکاري سيستم هاي مالي و بانکي کشور از صنعت مرغداري عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد واحدهاي مرغداري شهرستان دارد.
13-حمايت مرکز بيمه اي کشور از اين صنعت
حمايت هاي مراکز بيمه اي عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد در صنعت مرغداري گوشتي شهرستان آمل خواهد داشت. در زير ديدگاه پاسخ دنهدگان در خصوص حمايت مراکز بيمه اي کشور از اين صنعت ارائه شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
3
10
9
8
0
10%
33%
30%
27%
0%
جمع
30
100%

با بررسي ديدگاه پاسخ دهندگان محترم مي بينيم حمايت مراکز بيمه اي از صنعت مرغداري اگرچه فاصله اي با استانداردهاي جهاني وجود دارد اما رو به جلو مي باشد. با حمايت از اين صنعت در بخش بيمه که شامل دو بخش مي باشد اول مکان مورد استفاده از بيمه هاي حوادث و غيره و نيز محصول در حال توليد از ابتدا تا رسيدن به بازار مصرف مي تواند دلگرمي هاي زيادي براي توليد کنندگان به همراه داشته باشد. با ماشيني شدن صنعت احتمال حوادث از يک سو بيشتر مي شود و از سوي ديگر با افزايش مراکز توليد احتمال شيوع بيماري ها زياد مي شود لذا در هر دو حالت بايستي با حمايت هاي بيمه اي توليد کنندگان در حاشيه امن بيشتري براي توليد قرار گيرند لذا حمايت بيمه اي از صنعت مرغداري مي تواند عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت مرغداري شهرستان باشد.
14-وضعيت سيستم توزيع محصول توليد شده در بازار مصرف
سيستم توزيع محصول توليد در بازار مصرف يکي از عامل تعيين کننده در بهبود کيفيت و افزايش توليد در صنعت مرغداري گوشتي شهرستان آمل مي باشد که در زير ديدگاه پاسخ دهندگان محترم در اين خصوص ارائه شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
3
5
12
2
0
10%
17%
40%
27%
6%
جمع
30
100%

از دغدغه هاي بزرگ هر توليدکننده نحوه رساندن محصول توليد شده به بازار مصرف است. پاسخ دهندگان محترم وضعيت موجود را مناسب ارزيابي کردند. اين امر بيانگر آن است که بازار مرغ از تعادل در بازار عرضه و تقاضا برخوردار است. آنچه در اين تعادل حائز اهميت است آن است که عرضه از توليدات داخلي باشد که اگر چنين باشد توليدکنندگان نقش بيشتري در تامين و افزايش توليد ايفا خواهند کرد لذا سيستم توزيع عامل تعيين کننده در بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت دارد.

15-نقش واسطه ها در اين صنعت در جهت حمايت از توليد کننده ها
نقش واسطه در جهت حمايت از توليد کننده به عنوان عامل تعيين کننده مي تواند موجب بهبود کيفيت و افزايش توليد در صنعت مرغداري گوشتي شهرستان آمل باشد. در زير نظر پاسخ دهندگان محترم در اين خصوص ارائه شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
6
17
5
2
0
20%
57%
17%
6%
0%
جمع
30
100%

با بررسي ديدگاه پاسخ دهندگان مشاهده مي کنيم بيش از 80درصد آنها نقش واسطه ها را نامناسب مي دانند معمولا واسطه با بحران آفريني در حد فاصل توليد تا توزيع سود سرشاري به دست مي آورند به طوري که بدون زحمت و تلاش گاهي اوقات سودي بيشتر از توليد کنندگان و حتي فروشندگان مي برند لذا نتيجه مي توان گرفت حذف واسطه ها مي تواند عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت مرغداري باشد.

16-گرايش مصرف کنندگان به مصرف گوشت مرغ
گرايش مصرف کنندگان به مصرف گوشت مرغ به عنوان عامل تعيين کننده در بهبود کيفيت و افزايش توليد در واحدهاي توليدي مرغ گوشتي شهرستان آمل مي باشد. در زير ديدگاه پاسخ دهندگان محترم ارائه مي شود.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
0
2
17
8
3
0%
6%
57%
27%
10%
جمع
30
100%

نظر پاسخ دهندگان محترم گوياي اين مطلب است که ايجاد انگيزه و گرايش در بين مصرف کنندگان به مصرف گوشت مرغ افزايش در مصرف را ايجاد مي کند. معمولا در کنار هر توليد تبليغات صحيح براي مصرف آن محصول نقش بسزايي دارد. حال با عنايت با اينکه گوشت مرغ که از سلامت بالايي برخوردار است و ترويج فرهنگ مصرف گوشت مرغ مي تواند نقش بسزايي در بهبود کيفيت و افزايش توليد در بخش صنعت مرغداري شهرستان داشته باشيم.

17-عملکرد تعاوني هاي مرغداري
عملکرد تعاوني هاي مرغداري يکي از عوامل تعيين کننده در بهبود کيفيت و افزايش توليد در بخش صنعت مرغداري گوشتي شهرستان آمل مي باشد. در زير نظر پاسخ دهندگان محترم در اين خصوص ارائه شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
14
10
5
1
0
47%
33%
17%
3%
0%
جمع
30
100%

نقش تعاوني ها در توسعه هر صنعت حائز اهميت است در صنعت مرغداري نيز نقش تعاوني ها موجب افزايش توليد و بهبود کيفيت مي شود اما در نظر پاسخ دهندگان عملکرد تعاوني مرغداران شهرستان رضايت بخش نبوده که اين گويه فقط براي عملکرد تعاوني شهرستان بوده است ولي عملکرد تعاوني ها در بهبود کيفيت و افزايش توليد موثر خواهد بود.

18-دربخش رعايت موازين بهداشتي واحدهاي فعال
رعايت موازين بهداشتي عامل مهمي در بهبود کيفيت و افزايش توليد واهدهاي مرغداري مي باشد. در جدول زير فراواني ديدگاه پاسخ دهندگان در اين خصوص بيان شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
7
16
3
4

23%
53%
10%
14%

جمع
30
100%

با کمي دقت در ديدگاه پاسخ دهندگان متوجه مي شويم بيش از هفتاد درصد پاسخ دهندگان نظر نامناسبي نسبت به رعايت موازين بهداشتي از طرف واحدهاي فعال در اين بخش دارند و اين بدان معناست که شيوع بيماري هاي واگير که در بخش طيور بسيار خطرناک است بخش عمده اش ناشي از همين عدم رعايت هاست که مکررا در شهرستان و يا محدوده اي از شهرستان به علت درگيري واحدهاي متعدد به بيماري هاي خطرناک از طرف دامپزشکي شهرستان يا استان محدود ممنوعه اعلام گرديد. پس رعايت موازين بهداشتي از طرف واحدهاي فعال عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد واحدهاي مرغداري شهرستان مي باشد.
19-در بخش مقابله با بيماري هاي واگيردار و هجومي و راه اندازي مراکز پيشگيري از اين بيماريها
شيوع بيماري هاي واگيردار و هجومي به تنهايي مي تواند آسيب شديدي به توليد در اين صنعت وارد کند که مقابله اساسي و پايه اي با آن از ضروريات است. در جدول زير ديدگاه پاسخ دهندگان در اين خصوص بيان شده است.

وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
4
7
12
6
1
14%
23%
40%
20%
3%
جمع
30
100%

يکي از آسيب هاي مهم در صنعت مرغداري بيماري هاي واگيردار و هجومي است که سريعا صنعت را دچار آسيب جدي مي کند. اگرچه در سال هاي اخير با کمک دستگاه هاي مرتبط کارهاي کارهاي خوبي انجام شده بطوري که در ديدگاه پاسخ دهندگان وضعيت مناسب بيشترين درصد را به خود اختصاص داد، اما هرگونه سهل انگاري و حتي رضايت از وضع موجود خود ميتواند

منبع پایان نامه درمورد حمل و نقل، سطح معنادار، بازار کار

نماييم:

جدول 4-18:نتايج آزمون t مربوط به فرضيه 5 پژوهش

مقدار آزمون = 18

t
df
سطح معناداري
ميانگين اختلافات
95 درصد فاصله اطمينان

کران پايين
کران بالا
فرضيه 5
-18.019
29
.000
-9.20000
-10.2442
-8.1558

با توجه به نتايج جدول بالا مشخص مي گردد چون سطح معني داري آزمون يعني مقدار 0 از الفاي آزمون يعني 0.05 کوچکتر است .در نتيجه فرض آزمون تاييد مي گردد بنابراين بين حضور دولت در مراحل مختلف سياستگذاري مرتبط با صنعت مرغداري و بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت در اين صنعت رابطه معناداري وجود دارد.

فرضيه 6: بين بازار نهادهاي توليد مرتبط اين صنعت و بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت رابطه معناداري وجود دارد
براي بررسي اين فرضيه از آزمون t به شرح ذيل استفاده مي نماييم:

جدول 4-19:نتايج آزمون t مربوط به فرضيه 6 پژوهش

مقدار آزمون = 18

t
df
سطح معناداري
ميانگين اختلافات
95 درصد فاصله اطمينان

کران پايين
کران بالا
فرضيه 6
1.033
29
.310
.76667
-.7515
2.2848

با توجه به نتايج جدول بالا مشخص مي گردد چون سطح معني داري آزمون يعني مقدار 0.310 از الفاي آزمون يعني 0.05 بزرگتر است .در نتيجه فرض آزمون تاييد مي گردد بنابراين بين بازار نهادهاي توليد مرتبط اين صنعت و بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت رابطه معناداري وجود دارد.

ديدگاه مرغداران پاسخ دهنده در خصوص گويه هاي مربوط به بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت مرغداري در شهرستان آمل
1-تنوع نژادي جوجه هاي موجود در بازار داخلي
تنوع نژادي جوجه هاي يک روزه موجود در بازار داخلي يکي از عوامل تعيين کننده بهبود و کيفيت و افزايش توليد در بخش صنعت مرغداري شهرستان آمل به حساب مي آيد.
در زير فراواني ديدگاه پاسخ دهندگان محترم در اين خصوص ارائه شده است.
وضعيت
فراواني
درصد
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
0
2
7
18
3
0
7%
23%
60%
10%
کل
30
100%

با تامل در ديدگاه پاسخ دهندگان محترم در مي يابيم آنان از نژادهاي موجود رضايت دارند. دو نژاد مهم جوجه هاي موجود در کشور عبارتند از راس Ros و کاپ Cup که نژاد راس در شهرستان به دلايل اقليمي شهرستان گرم معتدل و مرطوب بودن بومي گشته و مورد استقبال مرغداران قرار گرفته است. در بررسي جوجه هاي يک روزه توجه به مرغ مادر و اجداد هم بايد بررسي شود کيفيت جوجه هاي يک روزه به کيفيت و شرايط نگهداري مرغ مادر و اجداد بستگي دارد جوجه به عنوان اولين و مهمترين نهاده بسيار با اهميت است که تجربه نشان داده ورود نژادهاي متعدد مي تواند آسيب هاي جدي به صنعت وارد نمايد. بنابراين تنوع زياد نمي تواند موجب بهبود کيفيت و افزايش توليد شود. بلکه نژادهاي موجود و بومي شده و سرمايه گذاري در بخش مرغ مادر و اجداد در نژادهاي موجود بهتر از تنوع پذيري در نژادهاست.
2-چگونگي تهيه و دسترسي به جوجه هاي يک روزه
سهل الوصول و در دسترس بودن جوجه ها باکيفيت يک روزه عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد واحدهاي مرغداري بر عهده دارد.
در زير فراواني ديدگاه پاسخ دهندگان در خصوص در دسترس بودن جوجه هاي يک روزه صنعت در شهرستان آمل ارائه شده است.
وضعيت
فراواني
درصد
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
8
12
5
3
2
27%
40%
16%
10%
7%
کل
30
100%

با اندکي تامل در نظر مرغداران شهرستان مي بينيم حدود 70 درصد مرغداران به گزينه هاي بسيار نامناسب و نامناسب نظر داده اند که اين گوياي آن است بايستي به تهيه جوجه ها براي مرغداران توجه بيشتري شود چرا اصلي ترين نهاده هاي اين صنعت جوجه است و اگر جوجه هاي مناسب در دسترس مرغداران قرار نگيرد يقينا بقيه نهاده ها نيز به هدر مي رود ضمن اينکه هيچ چاره اي براي تعويض جوجه هاي نامناسب در دوره پرورش براي مرغدار وجود ندارد و تجربه نشان داده که بسياري از مرغداران به همين دليل زيان هاي سنگيني از همين مورد متحمل شده اند. لذا تهيه جوجه هاي يک روزه مناسب و خوب عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد واحدهاي مرغداري بر عهده دارد.
3-قيمت جوجه هاي يک روزه
جوجه به عنوان اصلي ترين نهاده هاي واحدهاي مرغداري از اهميت خاصي برخوردار است يکي از موارد مبتلا به در بخش جوجه قيمت آن است که در جدول زير ديدگاه پاسخ دهندگان شهرستان آمل به اين مورد ارائه شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
19
10
1
0
0
63%
34%
3%
0
0
جمع
30
100%
با اندکي تامل به جدول فوق مي بينيم بيش از 90 درصد پاسخ دهندگان از شرايط قيمت جوجه يک روزه راضي نيستند وضعيت را بسيار نامناسب و نامناسب مي دانند. نکته مهم و تخصصي در بخش قيمت جوجه هاي يک روزه آن است که مرغداران از افزايش شديد و يا کاهش شديد قيمت جوجه ها استقبال نمي کنند زيرا در زمان کاهش قيمت ها معمولا مرغ مادر داران جهت کاهش ضرر اقدام به حذف مواد پروتئيني از خوراک آنها مي کنند که اين امر موجب آسيب جوجه ها مي شود و در زمان افزايش شديد قيمت ها به علت نگراني از دخالت دولت براي کاهش قيمت ها به ويژه قيمت گوشت مرغداران نگران کاهش قيمت گوشت هستند. لذا رسيدن به قيمت تمام شده جوجه با در نظر گرفتن سود متعارف براي مرغ مادر داران بهترين قيمت براي جوجه هاي يک روزه مي باشد. بنابراين قيمت جوجه به عنوان اصلي ترين نهاده صنعت مرغداري براي مرغداران حائز اهميت است که رسيدن به تعادل در قيمت عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت در شهرستان خواهد بود.
4-کيفيت دان مورد نياز
دان و کيفيت آن به عنوان دومين نهاد مهم صنعت مرغداري مورد توجه است که در ذيل نظر پاسخ دهندگان درا اين مورد را مشاهده مي کنيم.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
4
14
6
5
1
13%
47%
20%
17%
3%
جمع
30
100%

دان در بخش طيور به دو قسمت مجزا و پيلوت (آماده) تقسيم مي شود که ذرت و سويا اصلي ترين نهادهاي دان مرغ مي باشد. ذرت تامين کننده انرژي و سويا تامين کننده پروتئين دان تلقي مي شود که بخش عمده آن از خارج وارد مي شود. پايين بودن کيفيت هر کدام مي تواند آسيب جدي به صنعت وارد نمايد. بطوري که سال هاي اخير ورود سوياهاي بي کيفيت با پروتئيني پايين موجب متحمل شدن مرغداران به ضررهاي سنگين شده به طوري که بعضي از آنها از چرخه توليد خارج شدند ضمن اينکه در بخش توليد دان پيلت (آماده) هم به دلايل عمده اي از قبيل نوسانات قيمت ذرت و سويا، کسب سود غير متعارف، عدم رعايت موارد بهداشتي، جايگزين نمودن برخي نهاده هاي با قيمت پايين مثل پودر گوشت موجب درگير شدن دان پيلت مي شود که اين امر موجب وارد شدن ضررهاي زيادي به مرغداران خواهد شد. لذا دان و کيفيت آن به عنوان دومين نهاد مهم صنعت مي تواند عامل تعيين کننده اي در بهبود بخشيدن کيفيت و افزايش توليد در صنعت ايجاد نمايد.
5-قيمت دان
قيمت دان نيز به عنوان دومين نهاده هاي صنعت مرغداري مورد توجه مرغداران مي باشد که در ذيل نظر پاسخ دهندگان محترم در مورد قيمت دان موجود در بازار را مشاهده مي کنيم.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
7
12
7
4
0
23%
40%
24%
13%
0
جمع
30
100%

قيمت دان در سال هاي اخير تغييرات شديدي داشته است که بيش از 60 درصد پاسخ دهندگان به وضعيت بسيار نامناسب و نامناسب نظر داده اند. کوتاه بودن دوره هاي پرورش واحدهاي مرغداري گوشتي موجب مي گردد تا نوسانات شديد قيمت بتواند اين صنعت را مواجه با مشکلات غير قابل جبران نمايد بطوري که در ماه هاي اخير افزايش شديد قيمت سويا (200 تا 250 درصدي) موجب غير سودده بودن صنعت گرديده که اين امر موجب تعطيلي برخي واحدها و در نتيجه کاهش توليد و يقينا مثل هر زنجيره اقتصادي موجب افزايش قيمت گوشت مرغ در ادامه خواهد شد. پس يکي از وظايف مهم مسئولين ذيربط جلوگيري از نوسانات شديد قيمت دان مرغ مي باشد تا صنعت بهبود يابد.
6-کيفيت داروهاي موجود در بازار داخلي
داروهاي دامي عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد واحدهاي مرغداري بر عهده دارد در زير فراواني ديدگاه پاسخ دهندگان در خصوص کيفيت داروهاي موجود در بازار ارائه شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
2
8
12
7
1
7%
27%
40%
23%
3%
جمع
30
100%

با تامل در ديدگاه پاسخ دهندگان متوجه مي شويم آنها تا حدي از کيفيت داروهاي موجود در بازار راضي هستند داروهاي مرتبط به مرغداري ها شامل دو بخش از داروهاي پيشگيرانه (واکسن ها) و داروهاي درماني که عمده آنها بخش پني سيلين ها است که افزايش در مصرف آنها موجب آلودگي هايي در گوشت توليد شده مي شود. در کنار اين دو بخش از داروها، داروهاي ديگر تحت عنوان مکمل هاي غذايي هم مي باشند که آن نيز مي تواند موجب بهبود کيفيت و افزايش توليد در صنعت شود.

7-قيمت داروها
قيمت داروها نيز عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد واحدهاي مرغداري بر عهده دارد. در ذيل فراواني ديدگاه پاسخ دهندگان در خصوص قيمت دارو ها ارائه شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
0
4
17
9
0

13%
57%
30%
0%
جمع
30
100%

با تامل در ديدگاه پاسخ دهندگان مي بينيم قيمت داروها از نظر آنها مناسب و خوب است علت آن هم اين است که قيمت داروها به صورت شديد داراي نوسان نيست البته قيمت ها بالا هست ولي نوسان شديد ندارد. برخلاف قيمت دان که نوسان شديد دارد البته لازم به ذکر است که کيفيت جوجه و کيفيت دان هر مقدار بالا باشد به همان مقدار نياز به دارو کمتر مي شود لذا رابطه بين اين نهاده ها رابطه معکوس است. بنابراين قيمت داروها عامل تعيين کننده در بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت خواهد بود.

8-قيمت حمل و نقل نهاده ها
قيمت حمل و نقل نهاده ها در صنعت مرغداري ها عامل موثري در بهبود کيفيت و افزايش واحدهاي مرغداري بر عهده دارد. در زير فراواني ديدگاه پاسخ دهندگان در خصوص قيمت حمل و نقل نهاده در صنعت مرغداري ها ارائه شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار مناسب
5
16
7
2
0
16%
53%
24%
7%
0
جمع
30
100%

حمل و نقل نهاده ها شامل چهار بخش مي شود. حمل و نقل: جوجه هاي يک روزه، دان، مرغ گوشتي، کود مرغ. اگرچه هر کدام از اين بخش ها با خودروهاي مجزا حمل مي شود ولي در بخش حمل دان و کود اين جدايي بطور کامي رعايت نمي شود که مي تواند ناقل بيماري ها به سالن ها باشد ضمن اينکه موازين بهداشتي ضدعفوني نامناسب در کشتارگاه ها يا کارخانه هاي جوجه کشي مي تواند موجب توسعه بيماري هاي واگيردار در اين بخش شود بطور مثال در سال هاي 90 – 89 که صنعت مرغداري در کشور درگير بيماري هايي از قبيل آنفلونزا و نيوکاسل بوده با تشديد موازين بهداشتي از طرف واحدهاي مسئول کاهش اين آلودگي در سال 91-90 در کشور شد. بدين ترتيب قيمت حمل و نقل مي تواند موجب بهبود کيفيت و افزايش توليد در صنعت مرغداري شهرستان شود.
9-چگونگي تامين نيروي کار در بازار کار
نيروي کار مورد نياز در صنعت مرغداري عامل تعيين کننده اي در بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت مرغداري بر عهده دارد در زير فراواني ديدگاه پاسخ دهندگان در خصوص نيروي کار در صنعت مرغداري ارائه شده است.
وضعيت
فراواني
درجه
بسيار نامناسب
نامناسب
متوسط
مناسب
بسيار

منبع پایان نامه درمورد بهره بردار، سطح معنادار

فراواني
فراواني
جنسيت
83.3
83.3
25
مرد
100.0
16.7
5
زن

100.0
30
جمع

نمودار 4-3:نمودار درصد افراد گروه نمونه بر اساس جنسيت

يافته هاي جدول نشان مي دهد كه زنها با17 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد ومردان با 83 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد و اين نتيجه به وسيله نمودار نشان داده شده است.

4-بررسي وضعيت ميزان تحصيلي افراد گروه نمونه در پژوهش

جدول 4-4:جدول فراواني و درصد افراد نمونه بر اساس ميزان تحصيلات
درصد فراواني تجمعي
درصد فراواني
فراواني
ميزان تحصيلات
16.7
16.7
5
زير ديپلم
53.3
36.7
11
ديپلم
66.7
13.3
4
فوق ديپلم
100.0
33.3
10
ليسانس به بالا

100
30
جمع

نمودار 4-4:نمودار درصد افراد گروه نمونه بر اساس ميزان تحصيلات

يافته هاي جدول نشان مي دهد كه افراد داراي مدرک فوق ديپلم با 13 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وافراد داراي داراي مدرک ديپلم با37درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد و اين نتيجه به وسيله نمودار نشان داده شده است.

5-بررسي وضعيت نوع فعاليت افراد گروه نمونه در پژوهش

جدول 4-5:جدول فراواني و درصد افراد نمونه بر اساس نوع فعاليت
درصد فراواني تجمعي
درصد فراواني
فراواني
نوع
93.3
93.3
28
مرغداري گوشتي
100.0
6.7
2
مرغ مادر گوشتي

100
30
جمع

نمودار 4-5:نمودار درصد افراد گروه نمونه بر اساس نوع فعاليت

يافته هاي جدول نشان مي دهد كه مرغ مادر گوشتي با 7 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد و مرغداري گوشتي با 93درصدبيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد و اين نتيجه به وسيله نمودار نشان داده شده است.

6-بررسي وضعيت ظرفيت مرغداري گروه نمونه در پژوهش
جدول 4-6:جدول فراواني و درصد افراد نمونه بر اساس ظرفيت مرغداري
درصد فراواني تجمعي
درصد فراواني
فراواني
ظرفيت مرغداري
23
23
7
5000-0قطعه
43
20
6
10000-5000قطعه
70
27
8
15000-10000قطعه
87
17
5
20000-15000قطعه
100
13
4
20000به بالا

100
30
جمع

نمودار 4-6:نمودار درصد افراد گروه نمونه بر اساس ظرفيت مرغداري

يافته هاي جدول نشان مي دهد كه افراد داراي ظرفيت مرغداري20000به بالابا13 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وافراد داراي ظرفيت مرغداري5000-0با23 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد و اين نتيجه به وسيله نمودار نشان داده شده است.

7-بررسي وضعيت تعداد کارگران گروه نمونه در پژوهش
جدول 4-7:جدول فراواني و درصد افراد نمونه بر اساس تعداد کارگران
درصد فراواني تجمعي
درصد فراواني
فراواني
تعداد کارگران
93.3
93.3
28
5-0نفر
100.0
6.7
2
10-6نفر
0
0
0
15-11

0
0
20-16

0
0
20به بالا

100.0
30
جمع

نمودار 4-7:نمودار درصد افراد گروه نمونه بر اساس تعداد کارگران

يافته هاي جدول نشان مي دهد كه تعداد کارگران15-11و20-16و20نفر به بالا با 7 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وتعداد کارگران5-0 با 93 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد و اين نتيجه به وسيله نمودار نشان داده شده است.

8-بررسي وضعيت پروانه بهره برداري گروه نمونه در پژوهش

جدول 4-8:جدول بررسي وضعيت صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب پروانه بهره برداري
درصد فراواني تجمعي
درصد فراواني
فراواني
آيا پروانه بهره برداري داريد؟
86.7
86.7
26
بله
100.0
13.3
4
خير

100
30
جمع

جدول4-8:نموداربررسي صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب پروانه بهره برداري

يافته هاي جدول نشان مي دهد كه تعداد افرادي داراي پروانه بهره برداري نيستندبا 13 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وتعداد افرادي که داراي پروانه بهره برداري هستند با 87 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد و اين نتيجه به وسيله نمودار نشان داده شده است.

9-بررسي وضعيت صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب نوع سيستم پرورشي افراد گروه نمونه در پژوهش

جدول 4-9:جدول بررسي وضعيت صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب نوع سيستم پرورشي
درصد فراواني تجمعي
درصد فراواني
فراواني
نوع سيستم پرورشي:
76.7
76.7
23
باز
100.0
23.3
7
بسته و اتوماتيک

100.0
30
جمع

جدول4-9:نموداربررسي صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب نوع سيستم پرورشي

يافته هاي جدول نشان مي دهد كه تعداد افرادي که داراي نوع سيستم پرورشي بسته و اتوماتيک هستند با 23 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وتعداد افرادي که داراي نوع سيستم باز هستند با 77 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد و اين نتيجه به وسيله نمودار نشان داده شده است.

10-بررسي وضعيت صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب نوع نوع مالکيت افراد گروه نمونه در پژوهش

جدول 4-10:جدول بررسي وضعيت صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب نوع مالکيت
درصد فراواني تجمعي
درصد فراواني
فراواني
نوع مالکيت
80
80.0
24
شخصي
100
20
6
اجاره اي

100
30
جمع

جدول4-10:نموداربررسي صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب نوع مالکيت

يافته هاي جدول نشان مي دهد كه تعداد افرادي که داراي نوع مالکيت اجاره اي هستند با 6 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وتعداد افرادي که داراي نوع مالکيت شخصي هستندبا 93 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد و اين نتيجه به وسيله نمودار نشان داده شده است.

11-بررسي وضعيت صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب مالکيت (سيستم اداره کننده) افراد گروه نمونه در پژوهش

جدول 4-11:جدول بررسي وضعيت صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب مالکيت
درصد فراواني تجمعي
درصد فراواني
فراواني
نوع مالکيت
66.7
66.7
20
انفرادي
33.3
33.3
10
شرکتي

100.0
30
جمع

جدول4-11:نموداربررسي صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب مالکيت

يافته هاي جدول نشان مي دهد كه تعداد افرادي که داراي مالکيت به صورت شرکتي هستند با33 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وتعدادافرادي که داراي مالکيت به صورت خصوصي هستند با 67 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد و اين نتيجه به وسيله نمودار نشان داده شده است.

12-بررسي وضعيت صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب وضعيت فعاليت در حال حاضر افراد گروه نمونه در پژوهش

جدول 4-12:جدول بررسي وضعيت صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب وضعيت فعاليت در حال حاضر
درصد فراواني تجمعي
درصد فراواني
فراواني
وضعيت فعاليت در حال حاضر
93.3
93.3
28
فعال
100.0
6.7
2
غير فعال

100.0
30
جمع

جدول4-12:نموداربررسي صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب وضعيت فعاليت در حال حاضر

يافته هاي جدول نشان مي دهد كه تعداد افرادي که داراي وضعيت غير فعال در حال حاضر هستند هستند با 7 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وتعداد افرادي که داراي نوع وضعيت فعال هستند با 93 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد و اين نتيجه به وسيله نمودار نشان داده شده است.

13-بررسي وضعيت صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب وضعيت تخصصي کارگران در حال حاضر افراد گروه نمونه در پژوهش

جدول 4-13:جدول بررسي وضعيت صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب وضعيت تخصصي کارگران
درصد فراواني تجمعي
درصد فراواني
فراواني
وضعيت تخصصي کارگران
26.7
26.7
8
ماهر
53.4
26.7
8
ساده
100
46.7
14
ماهر و ساده

100.0
30
جمع

جدول4-13:نموداربررسي صنايع مرغداري شهرستان آمل بر حسب وضعيت تخصصي کارگران
يافته هاي جدول نشان مي دهد كه تعداد افرادي که داراي وضعيت تخصصي کارگران ساده وماهر هستند هر دو گروه با 27 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وتعداد افرادي که داراي وضعيت تخصصي کارگران ماهر و ساده هستند با 48 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد و اين نتيجه به وسيله نمودار نشان داده شده است.

ب) بررسي فرضيه هاي پژوهش:
فرضيه 1: بين ميزان علاقه و مشارکت مرغداران شهرستان آمل و بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت رابطه معني داري وجود دارد
براي بررسي اين فرضيه از آزمون t به شرح ذيل استفاده مي نماييم:

جدول 4-14 نتايج آزمون t مربوط به فرضيه 1 پژوهش

مقدار آزمون = 75

t
df
سطح معناداري
ميانگين اختلافات
95 درصد فاصله اطمينان

کران پايين
کران بالا
فرضيه 1
-8.387
27
.000
-17.89286
-22.2701
-13.5156

با توجه به نتايج جدول بالا مشخص مي گردد چون سطح معني داري آزمون يعني مقدار 0 از الفاي آزمون يعني 0.05 کوچکتر است .در نتيجه فرض آزمون تاييد مي گردد بنابراين بين ميزان علاقه و مشارکت مرغداران شهرستان آمل و بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت رابطه معني داري وجود دارد

فرضيه 2: بين ايجاد شركت هاي تعاوني با كاركرد تهيه مواد اوليه و بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت رابطه معناداري وجود دارد.

براي بررسي اين فرضيه از آزمون t به شرح ذيل استفاده مي نماييم:

جدول 4-15:نتايج آزمون t مربوط به فرضيه 2 پژوهش

مقدار آزمون = 33

t
df
سطح معناداري
ميانگين اختلافات
95 درصد فاصله اطمينان

کران پايين
کران بالا
فرضيه 2
-7.180
27
.000
-6.89286
-8.8625
-4.9232

با توجه به نتايج جدول بالا مشخص مي گردد چون سطح معني داري آزمون يعني مقدار 0 از الفاي آزمون يعني 0.05 کوچکتر است .در نتيجه فرض آزمون تاييد مي گردد.بنابراين بين ايجاد شركت هاي تعاوني با كاركرد تهيه مواد اوليه و بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت رابطه معناداري وجود دارد.
.

فرضيه 3: بين ساماندهي بازار وتقاضاي گوشت مرغ و رونق اين صنعت رابطه معناداري وجود دارد.

براي بررسي اين فرضيه از آزمون t به شرح ذيل استفاده مي نماييم:

جدول 4-16:نتايج آزمون t مربوط به فرضيه 3 پژوهش

مقدار آزمون = 10

t
df
سطح معناداري
ميانگين اختلافات
95 درصد فاصله اطمينان

کران پايين
کران بالا
فرضيه 3
13.526
29
.000
12.63333
10.7231
14.5436

با توجه به نتايج جدول بالا مشخص مي گردد چون سطح معني داري آزمون يعني مقدار 0 از الفاي آزمون يعني 0.05 کوچکتر است .در نتيجه فرض آزمون تاييد مي گردد بنابراين بين ساماندهي بازار وتقاضاي گوشت مرغ و رونق اين صنعت رابطه معناداري وجود دارد.
.

فرضيه 4: بين بالا بردن انگيزه و رضايتمندي و مهارت كارگران مشغول در واحدهاي مرغداري گوشتي و بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت رابطه معناداري وجود دارد.
براي بررسي اين فرضيه از آزمون t به شرح ذيل استفاده مي نماييم:

جدول 4-17:نتايج آزمون t مربوط به فرضيه 4 پژوهش

مقدار آزمون = 9

t
df
سطح معناداري
ميانگين اختلافات
95 درصد فاصله اطمينان

کران پايين
کران بالا
فرضيه 4
-5.845
29
.000
-2.33333
-3.1499
-1.5168

با توجه به نتايج جدول بالا مشخص مي گردد چون سطح معني داري آزمون يعني مقدار 0 از الفاي آزمون يعني 0.05 کوچکتر است .در نتيجه فرض آزمون تاييد مي گردد بنابراين بين بين بالا بردن انگيزه و رضايتمندي و مهارت كارگران مشغول در واحدهاي مرغداري گوشتي و و اقتصاد توليدرابطه معناداري وجود دارد.

فرضيه 5: بين حضور دولت در مراحل مختلف سياستگذاري مرتبط با صنعت مرغداري و بهبود کيفيت و افزايش توليد صنعت در اين صنعت رابطه معناداري وجود دارد.

براي بررسي اين فرضيه از آزمون t به شرح ذيل استفاده مي

منبع پایان نامه درمورد کارشناسان، مباشر، بخش اقتصاد

را با مشکل مواجه ساخته است.
سياستهاي کميسيون تنظيم بازار و ساز و کارهاي اجرايي تعيين شده براي تنظيم بازار گوشت مرغ و تخم مرغ در سال 82 با طولاني شدن فرآيند تعيين مباشر و پيمانکار خريد با تأخير در تأمين اعتبارات مورد نياز و افزايش شديد قيمت ها عملاً اجرا نشد به همين خاطر نوسان قيمت در سال 82 به حدود 62 درصد رسيد. در سال 83 با توجه به کاهش جهاني قيمت نهاده ها اما به دليل عدم تعيين قيمت کف و سقف محصول حدود 27 درصد نوسان دارد.
موانعي که موجب عدم دسترسي به اهداف در طول دوره مورد نظر شده است عبارتند از :
1- افزايش سطح عمومي قيمت در کشور
2- نوسان قيمت هاي جهاني نهاده هاي مصرفي
3- عدم وجود ذخاير کافي
4- تعيين قيمت هاي سقف و کف به صورت غير کارشناسي
5- تأخير در تأمين اعتبارات تصويبي
6- شناخت ناکافي از بازار و محدوديت اختيارات دستگاه مباشر
7- ناهماهنگي بين دستگاه هاي مربوطه
8- شرايط حاکم بر بازار نهاده هاي مصرفي
9- افزايش مصرف به دليل جايگزيني اين فرآورده به جاي ساير مواد پروتئيني

فصل سوم
روش تحقيق

1-3- مقدمه
پايه هر علمي روش شناخت آن است و اعتبار و ارزش قوانين هر علمي با روش شناختي مبتني است که در آن علم بکار ميرود.در واقع روش تحقيق مجمو عه اي از قواعد ،ابزارهاوراه هاي معتبر (قابل اطمينان )و نظام يافته اي براي واقعيت ها ، کشف مجهولات و دستيابي به راه حل مشکلات است
بنابراين تحقيق از حيث روش است که اعتبار مي يابد نه موضوع .روش،ابزار و نمونه يک تحقيق لازم و ملزوم يکديگرند .در تحقيق حاضر به روش تحقيق و ابزار هاي خاص که در آن بکار رفته است که در زير به آنها اشاره مي شود.

2-3- روش تحقيق
اين تحقيق بر حسب هدف در گروه تحقيقات کاربردي جاي مي گيرد.هدف تحقيقات کاربردي توسعه دانش کاربردي در يک زمينه خاص مي باشد. به عبارت ديگر تحقيقات کاربردي به سمت کاربرد عملي دانش هدايت مي شود.زيرا در اين تحقيق به دنبال آن هستيم تا با بررسي اقتصاد توليد صنعت مرغداري (گوشتي )در شهرستان آمل را موردس ارزيابي قراردهيم .
3-3- جامعه آماري
جامعه آماري به کل افرادي گفته مي شود که از جهات ويژه اي که به موضوع تحقيق مربوط ميشود داراي صفات مشترک بوده و مشمول نتايج پژوهش مورد نظر باشند. محقق بايد قبل از آغاز کار پژوهش، چارچوب جامعه آماري آن تحقيق را مشخص و روشن کند تا هم تکليف خودش معلوم باشد و هم بتواند آن را به سادگي به ديگران معرفي نمايد. جامعه آماري را جامعه هدف نيز مي گويند.
جامعه آماري اين تحقيق شامل کليه مديران و کارشناسان و صاحب نظران بخش اقتصادي در صنعت مرغداري در شهرستان آمل مي باشد که تعداد نمونه 50 نفر در نظر گرفته شده است.
4-3-روش نمونه گيري :
در اين پزوهش از روش نمونه گير تصادفي ساده براي جمع آوري اطلاعات استفاده گرديده است
5-3- روشهاي جمع آوري داده ها و اطلاعات:
اصلي ترين روش ها براي جمع آوري داده ها به شرح زير است:
1-5-3- روش کتابخانه اي
در برخي تحقيقات اطلاعاتي كه بايد بعنوان داده مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گيرند از پيش آماده هستند. بدين صورت كه محقق بدنبال اطلاعات جديد نيست بلكه مي تواند نسبت به جمع آوري اطلاعاتي كه از قبل تهيه شده اند اقدام كند.
– مزايا روش کتابخانه اي :
به واسطه موجود بودن اطلاعات ارزان است. در وقت صرفه جويي مي شود. مهمترين مزيت آن امكان ارزيابي روند موضوع مورد بررسي در گذشته است كه در مطالعات كه به گذشته نگرش دارد، بسيار حائز اهميت است.
2-5-3 – استفاده از طراحي و تدوين پرسشنامه خود ساخته توسط محقق :
– پرسشنامه :
پرسشنامه يكي از ابزارهاي كسب اطلاعات در تحقيقات اجتماعي است كه به خصوص در پروژه‌هاي نظرسنجي كه داده‌ها به طور مستقيم گردآوري و مورد تجزيه و تحليل قرار مي‌گيرند، مهمترين ابزار به شمار مي‌رود. بنابراين؛ تهيه و تنظيم پرسشنامه از حساسيت به سزايي برخوردار است و بايد پژوهشگر متناسب با اهداف و برنامه‌هاي خود در فرآيند تحقيق پرسشنامه مطلوبي را تهيه و با تكميل آن اطلاعات موردنظر را كسب نمايد. البته تهيه پرسشنامه، اولين گام در يك تحقيق و تحقيقات مبتني بر نظرسنجي علمي نيست. در بعضي از موارد مشاهده مي‌شود كه بررسي‌هاي افكارسنجي را به اشتباه از تهيه پرسشنامه آغاز مي‌كنند و پس از آن اقدام به گردآوري اطلاعات موردنظر مي‌نمايند؛ ‌در حالي كه قبل از تنظيم پرسشنامه مراحلي وجود دارد كه بدون توجه به آنها امكان تهيه پرسشنامه درست امكان‌پذير نيست و يا اين كه پژوهشگر را به اهداف خود نمي‌رساند. در پروژه‌هاي افكارسنجي تهيه و تنظيم پرسشنامه بخشي از يك فرآيند تحقيق علمي است و به شدت به مراحل قبل و پس از خود وابسته است.
در تحقيقاتي كه از پرسشنامه به عنوان ابزار گردآوري اطلاعات استفاده مي‌شود، پاسخ‌گويان با تكميل پرسشنامه‌ها در مصاحبه‌اي كه خود اجراي آن را بر عهده داشته‌اند، شركت مي‌كنند. به همين دليل سؤال‌هاي مربوط به پرسشنامه بايد كاملاً روشن و قابل فهم باشد تا پاسخگو بتواند نقش مصاحبه‌كننده را نيز اجرا كند.
پرسشنامه حاوي سؤال‌هايي درباره متغيرهاي مورد سنجش جامعه مورد مطالعه است. اين سؤال‌ها كه هر يك بر يكي از ابعاد موضوع مورد مطالعه تمركز دارد، بايد به گونه‌اي طراحي شود كه كليه اطلاعات موردنظر، دريافت شود. اگر محقق در طرح سؤال‌هاي پرسشنامه بر اين اصل تأكيد داشته باشد، مسلماً پرسشنامه از روايي لازم برخوردار خواهد بود و از به كار بردن سؤال‌هاي بي‌ارتباط و اضافي كه جز اتلاف وقت و آشفتگي در كار تحقيق نتيجه‌اي ندارد، خودداري مي‌شود
?? مزاياي پرسشنامه:
الف ) عدم نياز به شحص مصاحبه كننده
ب) ساده و ارزان
ج) سادگي طبقه بندي و تجزيه و تحليل
د) دقت يشتر پاسخ ها بواسطه محرمانه ماندن افراد
ه) امكان انجام مطالعات بزرگ
و) يكسان بودن شرايط در زمان تكميل

روش و ابزار جمع آوري اطلاعات در اين پژوهش به صورت کتابخانه اي و ميداني مي باشد.. به اين صورت که براي دستيابي به پيشينه تحقيق و مباني نظري آن با مراجعه به کتابخانه ها و مطالعه کتب و مقالات مرتبط اطلاعاتي گردآوري شد. در مرحله ميداني با طراحي و تدوين پرسشنامه خود ساخته توسط محقق از نقطه نظرات مديران و کارشناسان و صاحب نظران بخش اقتصادي در صنعت مرغداذي که تعداد نمونه 50 نفر در نظر گرفته شده براي جمع آوري اطلاعات استفاده گرديده است.
6-3 روايي پرسشنامه
مفهوم روايي به اين سوال پاسخ مي دهد که ابزار اندازه گيري تا چه حد مي تواند خصيصه مورد نظر را بسنجد. بدون آگاهي از اعتبار ابزار اندازه گيري نمي توان به دقت داده هاي حاصل از آن اطمينان داشت
روشهاي متعددي براي تعيين روايي ابزار اندازه گيري وجود دارد که در اين تحقيق از روش ذيل استفاده شده است:
روايي محتوا: روايي محتوا نوعي روايي است که معمولا براي بررسي اجزاء تشکيل دهنده يک ابزار اندازه گيري بکار برده مي شود. روايي محتوايي يک آزمون معمولا توسط افرادي متخصص در موضوع مورد مطالعه تعيين مي شود. از اين رو اعتبار محتوا به قضاوت داوران بستگي دارد.
در اين راستا مي توان به اين نکته اشاره نمود که پرسشنامه ابتداي مورد استفاده در اين پژوهش ، شامل 60 سال بود، پس از انجام مطالعات مربوط به تحقيق وبررسي پرسشنامه فوق و پس از تاييدچند نفر از کارشناسان ومتخصصين و اساتيد وتوزيع ابتدايي پرسشنامه بين اين افراد صاحبنظر و اعمال نظرات اصلاحي و حذف واصلاح بعضي از سوالات ، براي پاسخگويي به افراد نمونه ارايه شد.

7-3- پايايي (قابليت اعتماد) پرسشنامه :
اعتبار بيروني پرسشنامه (پايايي): هدف و منظور از سنجش پايايي و ثبات پرسشنامه اين است که چنانچه اين تحقيق توسط فرد ديگري يا توسط همان محقق در زمان و مکانهاي ديگري دوباره انجام شود به نتايجي مشابه با نتايج فعلي دست يابد. معمولا براي سنجش پايايي پرسشنامه از ضريب آلفاي کرونباخ استفاده ميگردد.
براي اين منظور پرسشنامه فوق در بين 50 نفر از کارکنان بانک سپه توزيع گرديد و
ضريب آلفاي کرونباخ به طريق زير محاسبه ميشود (ثرندايک،1369?234):

که در آن:
n = تعداد سوالهاي تست
Si2 = واريانس سوال i
St2 = واريانس کل تست
جهت محاسبه ضريب ? ازنرم افزار spssاستفاده شدکه ميزان ? براي30 پرسشنامه مقدار 80/ بدست آمد و مشخص گرديد که پرسشنامه از اعتبار لازم برخوردار است. زيرا مقدار ضريب آلفا بالاتر از حد قابل قبول براي مقاصد کاربردي که %70 است بيشتر مي باشد. لذا مي توان ادعا کرد که پرسشنامه مورد نظر داراي پايايي قابل قبول است (ديک 1977: ص 195).

8-3- شيوه نمره گذاري پرسشنامه
در پرسشنامه حاضرروش نمره گذاري از سيستم يک تا 5 پيروي مي کند، يعني اگر پاسخگو گزينه بسيار مناسب را انتخاب کند ، نمره 5 و اگر گزينه مناسب را انتخاب کند به وي نمره 4 تعلق مي گيردو به همين ترتيب گزينه متوسط نمره 3 و به گزينه نامناسب نمره 2 وگزينه بسيار نامناسب نمره 1 تعلق مي گيرد.

فصل چهارم
تجزيه و تحليل داده ها

تجزيه و تحليل آماري داده ها
همانگونه که ذکر شد عمل پردازش داده هاي حاصل از پرسشنامه ، عمدتا با استفاده از نرم افزار آماري صورت گرفته است . تلاش شده است تا نتايج حاصل از پرسشنامه بصورت خلاصه و به همراه جدول و نمودار مربوطه ارائه شود و تحليل ها نيز بر اساس اين جداول صورت مي پذيرد.
در تجزيه و تحليل داده هاي اين پژوهش سعي شده است ابتدا با استفاده از آمار توصيفي به بررسي مشخصات فردي گروه نمونه بپردازيم ودر ادامه با استفاده از شاخص هاي فراواني و درصد و ميانگين به بررسي سوال هاي پرسشنامه پرداخته شود .
در قسمت آمار استنباطي با استفاده از روش هاي آمار اسنباطي با در نظر گرفتن ماهيت داده ها و بررسي داد ها جهت استفاده از آزمون هاي مناسب به بررسي فرضيه هاي پژوهش مي پردازيم .

4-1-اطلاعات جمعيت شناختي :
در اين قسمت با بررسي سوالات ابتدائي پرسشنامه در نمونه آماري پرداخته مي شود .
1-بررسي وضعيت سن افراد گروه نمونه در پژوهش:
جدول 4-1:جدول فراواني و درصد افراد نمونه بر اساس سن
درصد فراواني تجمعي
درصد فراواني
فراواني
سن
13.3
13.3
4
30-20
40.0
26.7
8
40-31
60.0
20.0
6
50-41
100.0
40.0
12
51 به بالا

100
30
جمع
نمودار 4-1:نمودار درصد افراد گروه نمونه بر اساس سن

يافته هاي جدول نشان مي دهد كه افراد داراي سنين 20 تا 30 سال با13 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وافراد داراي داراي سنين51به بالا با 40درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد و اين نتيجه به وسيله نمودار نشان داده شده است.

2-بررسي وضعيت تجربه کاري افراد گروه نمونه در پژوهش

جدول 4-2:جدول فراواني و درصد افراد نمونه بر اساس تجربه کاري
درصد فراواني تجمعي
درصد فراواني
فراواني
تجربه کاري
6.7
6.7
2
5-0
40.0
33.3
10
10-6
70.0
30.0
9
15-11
100.0
30.0
9
15به بالا

100
30
جمع

نمودار 4-2:نمودار درصد افراد گروه نمونه بر اساس تجربه کاري

يافته هاي جدول نشان مي دهد كه افراد داراي تجربه کاري5-0 با 7 درصد، كمترين گروه از افراد نمونه را تشکيل مي دهد وافراد داراي تجربه کاري10-6 با 33 درصد بيشترين افراد نمونه را تشکيل مي دهد و اين نتيجه به وسيله نمودار نشان داده شده است.

3-بررسي وضعيت جنسيت افراد گروه نمونه در پژوهش

جدول 4-3:جدول فراواني و درصد افراد نمونه بر اساس جنسيت
درصد فراواني تجمعي
درصد

منبع پایان نامه درمورد استاد راهنما، کارشناسان

دارد، لذا به جاي كوشش در ارائه تعريفي از اين مفهوم، ترجيحاً هدف از كارآيي بيان مي‌شود. بر اين اساس كارايي را مي‌توان معادل با موارد زير دانست:
– براي توليد مقدار معيني از محصول، كمترين مقدار نهاده به كار گرفته شود.
– با مقدار معيني نهاده، بيشترين محصول توليد گردد.
– با كمترين مقدار نهاده، بيشترين مقدار محصول به دست آيد.
مفهوم کارايي با مفاهيم ديگر اقتصادي مثل راندمان، عملكرد، بازده، بهره‌وري و غيره يكي نيست. بلكه مفاهيم اخير يكي از معيارهاي اندازه‌گيري كارايي بوده و در واقع زير مجموعه‌اي از آن را تشكيل مي‌دهند.
به طور كلي كارآيي را مي‌توان در دو شاخه بررسي كرد:
1- كارايي فني (تكنيكي)
2- كارايي اقتصادي70
معيارهاي مربوط به اين دو نوع كارآيي متفاوتند. زيرا ملاك‌هاي اندازه‌گيري كارآيي اقتصادي به ارزش ريالي يا به بعضي از نرخها و درصدهاي مرتبط با كاربرد سرمايه مربوط مي‌شود. در حالي كه معيارهاي كارآيي فني به طور عمده مربوط به نسبت بين ستاده و نهاده است.
برخي از مهم‌ترين معيارهاي كارآيي اقتصادي به شرح زير است:
– نرخ برگشت سرمايه
– بازده هر صد ريال غذاي مصرفي دام
– ارزش محصول زراعي در هر هكتار
– درآمد خالص زراعي در هر هكتار
– هزينه ماشين آلات در هر هكتار
– ارزش توليدات مزرعه به ازاي هر نفر
– درآمد خالص مزرعه به ازاي هر نفر
همچنين پاره‌اي از مهم‌ترين ملاك‌هاي اندازه‌گيري كارآيي فني به صورت زير است:
– متوسط شير توليدي هر گاو
– درصد چربي شير
– درصد گاوهاي شيرده
– درصد گوساله‌زايي گاوها
– تعداد تخم مرغ هر مرغ
– نسب مواد غذايي دام به هر كيلو محصول دامي
– عملكرد محصولات زراعي
همان گونه كه معيارهاي فوق نشان مي‌دهد، كارايي عمده به طور عمده مربوط به محصولات دامي است. در حالت كلي اين نوع كارآيي به توانايي توليد سطح معيني از محصول از طريق به كارگيري حداقل مقدار نهاده‌ها مشروط به ثابت بودن سطح تكنولوژي است. در بعضي موارد براي تمايز بين دو نوع كارآيي فوق از مفهوم ديگري به نام “كارآيي تخصيص”71 استفاده مي‌شود.
مفهوم اخير به اين ترتيب تعريف مي‌گردد كه با ثابت بودن قيمت عوامل توليد، نهاده‌ها به نسبتي در توليد به كار مي‌روند كه از آن طريق سود توليدكننده به حداكثر ممكن برسد. در واقع اين نوع كارآيي به انتخاب تركيب بهينه نهاده‌ها و وقتي قيمت نسبي آن‌ها ثابت است، اشاره مي‌كند.
براساس اين نوع كارآيي و با در نظر گرفتن اين كه كارآيي فني به دنبال توليد حداكثر محصول از مقدار معيني نهاده است، رابطه زير بين كارآيي اقتصادي (كارايي كلي72 ) و فني تعريف شده است:
كارايي تخصيص × كارايي فني = كارآيي اقتصادي (يا كلي)
ممكن است يك مزرعه به طور اقتصادي كارآ عمل مي‌كند وليكن مزرعه ديگر فقط داراي كارآيي فني باشد. به همين ترتيب احتمال وجود دارد كه مزرعه‌اي نه تنها كارآيي فني بلكه كارآيي اقتصادي نيز نداشته باشد.
البته هدف توليدكننده در عمل ممكن است هميشه حداكثر كردن كارآيي نباشد. و در مواردي توليد براي خود مصرفي صورت مي‌گيرد. در واقع گرچه ممكن است در موارد زيادي هدف حداكثر كردن توليد كل و متوسط ميزان محصول هر واحد نهاده باشد ولي فرض بر اين است كه موارد اخير توسط متخصصين زراعي صورت گيرد. به طور خلاصه آن چه كه تحت عنوان تصميمات بهينه در توليد محصولات بررسي مي‌شود با در نظر گرفتن هدف كارآيي اقتصادي است.
يادآوري مي‌شود وقتي يك واحد توليدي نتواند حداكثر محصول را از تركيب مقدار معيني نهاده به دست آورد، به عبارت ديگر وقتي به علت پايين تر بودن محصول آن واحد از حداكثر ممكن، هزينه توليد آن در حداقل مقدار خود قرار ندارد، آن واحد اصطلاحاً داراي “كارايي ايكس”73 است. در واقع در اين وضعيت بالا بودن هزينه‌هاي توليد هر واحد محصول به اين خاطر است كه با مقدار معيني نهاده مقدار محصول كمتري نسبت به حداكثر ممكن آن، توليد شده است.
2-4-5-9-تصميمات توليدي در بخش كشاورزي
در اقتصاد توليد سه سؤال اساسي مطرح است كه عبارتند از:
– چه محصولي توليد شود؟
– چگونه توليد شود؟
– چقدر توليد شود؟
پاسخ به اين سؤالات به معناي تصميم‌گيري است. تصميمات توليدي در رابطه با سؤالات فوق، از طريق ارتباطات فيزيكي بين نهاده‌ها و ستاده‌ها توضيح داده مي‌شود. اين روابط به ترتيب عبارتند از:
1- رابطه ستاده – ستاده
2- رابطه نهاده – نهاده
3- رابطه نهاده – ستاده
رابطه بين محصولات وقتي مطرح مي‌شود كه زارعين بخواهند چندين محصول را توليد كنند. اين كه چه محصولي توليد شود؟ به ميزان در دسترس بودن نهاده‌ها در مزرعه بستگي دارد.
در واقع مسأله انتخاب تركيب مناسب توليد محصولات زراعي و محصولات دامي بستگي به رابطه بين محصولات دارد. اين كه آيا در مزرعه فقط دام و فرآورده‌هاي دامي توليد شد يا محصولات زراعي و يا تركيبي از آن دو محصول؟ آيا گندم توليد شود يا چغندر؟ آيا شير توليد شود يا گوشت؟ و سؤالاتي از اين قبيل با در نظر گرفتن هدف توليد و از جمله ماكزيمم كردن سود، جواب داده مي‌شود. علاوه بر اين مي‌توان گفت تصميمات مربوط به چند محصول به قضاوت درباره تعداد فعاليت‌ها در مزرعه و تعداد روش‌هاي توليدي يك محصول به ميزان رقيب بودن آن محصولات بستگي دارد. به عبارت ديگر رابطه بين محصولات شامل روابط توأم، متمم، مكمل و رقيب مقدار توليد هر يك از آن‌ها را مشخص مي‌كند.
رابطه نهاده – نهاده تعيين كننده آن است كه هر يك از نهاده‌هاي توليدي به چه ميزاني بايد به كار روند. زيرا در يك دوره معين توليد، مثل يك فصل زراعي، بيش از يك نهاده متغير در توليد به كار گرفته مي‌شود.
براي مثال در توليد گندم نهاده‌هايي مثل كود، بذر و نيروي كار را مي‌توان نهاده متغير فرض كرد.
در حالي كه ساير عوامل مثل زمين و ماشين آلات نهاده‌هاي ثابت را تشكيل مي‌دهند. در اين شرايط رابطه بين محصول و مجموعه‌اي از نهاده‌هاي متغير مطرح مي‌شوند به بيان ديگر اين كه چه تركيبي از نهاده‌هاي توليد را بايد به كار برد، در اين قسمت مورد بررسي قرار مي‌گيرد. تعيين تركيب بهينه نهاده‌هاي متغير بستگي به عوامل زير دارد:
– قيمت نهاده‌ها يا قيمت نسبي آن‌ها
– چگونگي جانشيني بين نهاده‌ها
در واقع تصميم‌گيري صحيح در اين رابطه نه تنها به تابع توليد بلكه به هزينه‌هاي توليد بستگي دارد. رابطه بين نهاده‌ها در ارتباط با “چگونه محصولتوليد شود؟” مطرحمي‌شود. زيرا بسياري از محصولات را مي‌توان به روشهاي گوناگون توليد كرد. در واقع يك تصميم‌گيرنده منطقي، تركيبي از نهاده‌ها را در توليد محصول به كار مي‌برد كه كمترين هزينه را براي مقدار معيني از آن محصول در بر دارد.مثلاً محصولات زراعي را مي‌توان يا با استفاده از ماشين آلات بيشتر و نيروي كار كمتر توليد كرد و يا اين كار را با تركيب معكوس آن نهاده‌ها انجام داد.
در رابطه بين نهاده و ستاده به طور ساده يك نهاده متغير در پروسه توليد وجود دارد كه يك محصول را توليد مي‌كند. مبناي اين تصميمات مربوط به تابع توليد مي‌شود. يعني مقدار محصول بستگي به مقاديري از يك نهاده متغير دارد كه با يك سري از نهاده‌هاي ثابت تركيب شده است. با توجه به اين كه مقدار نهاده‌هاي توليد محدود است، بايستي در جريان تصميم‌گيري به سؤال “چقدر بايد توليد كرد؟” توجه شود كه زيرا در شرايط وجود محدويت منابع، توليد يك واحد بيشتر محصول، همراه كاهش توليد ساير محصولات است.
پيشينه تحقيق:
1- پايان نامه کارشناسي ارشد آقاي عليرضا حق نظر کوچک سرايي
استاد راهنما: دکتر مهرداد ايراني استاد مشاور: دکتر يوسف جعفري آهنگري
عنوان: اثر سطوح مختلف روغن ماهي کيلکا بر غلظت اسيدهاي چرب امگا- 3 در دان مرغ از دانشگاه آزاد واحد قائمشهر در سال 1386 که مهمترين اهداف تحقيق عبارتند از:
الف) شناسايي اسيدهاي چرب امگا- 3 در روغن ماهي کيلکا
ب) شناسايي اسيدهاي چرب امگا- 3 در زرده تخم مرغهاي مرغ تخم گذار
ج) بررسي اسدهاي چرب امگا- 3 بر کلسترول و تري گليسريد خون
بر مبناي تحقيقات جديد اسيدهاي چرب زنجيره بلند غير اشباع بخصوص از نوع امگا-3 در جيره غذايي مردم کمتر يافت مي شود لذا از طريق غني سازي جيره غذايي مرغان تخم گذار حتي به ميزان 1% با منابع اسيدهاي چرب امگا- 3 از جمله روغن ماهي کيلکا به سلامتي انسانها کمک شاياني مي کند.
2- پايان نامه کارشناسي ارشد آقاي بهرام باوند سوادکوهي
استاد راهنما: دکتر مهرداد ايراني استاد مشاور: دکتر محمد علي خليل زاده
از دانشگاه آزاد قائمشهر 1387
عنوان بررسي اثر فرآوري با اتانول بر روي کنجاله سويا در تغذيه طيور
مهمترين اهداف تحقيق عبارت است از:
الف) بررسي اثر فرآوري کنجاله سويا با اتانول در تغذيه طيور
ب) بررسي غلظت مناسب الکل اتانول در فرآوري کنجاله سويا
ج) بررسي زمان مناسب فرآوري کنجاله سويا با الکل اتانول
که توصيه هايي به شرح زير ارائه نموده است:
1) در روغن کشي کنجاله سويا از الکل استفاده شود.
2) زمان فرآوري (حرارت دادن) کنجاله سويا افزايش يافته و به 60 دقيقه برسد.
3- پايان نامه کارشناسي ارشد آقاي حسين کرم زاده عمراني
استاد راهنما: دکتر يوسف جعفري آهنگري استاد مشاور: دکتر خسرو قزوينيان
عنوان: اثر افزودن سطوح مختلف ويتامينهاي C و E بر خصوصيات حياتي اسپرم رقيق شده خروس بومي مازندران سال 1387 دانشگاه آزاد قائمشهر که مهمترين اهداف تحقيق عبارت است از:
– مطالعه اثر زمان به همراه ويتامينهاي C و E در طول مدت نگهداري اسپرم رقيق شده بر خصوصيات حياتي اسپرم ها.
نتيجه:
1) غلظت 16 ميکروگرم ويتامين E در هر ليتر رقيق کننده.
2) سطح زماني يک بهترين سطح زماني از لحاظ ميزان جنباني و درصد اسپرم زنده و PH با ديگر سطح زماني مورد آزمايش بود.
4- عنوان: مروري بر سياستهاي حمايتي گوشت مرغ در کشورهاي منختب و تحليلي بر فرآيند تنظيم بازار از مرغ و تخم مرغ در سالهاي 83- 73
تهيه کنندگان: عليرضا جيران، مهدي محمديان، الهه مهربانيان
مؤسسه پژوهشهاي برنامه ريزي و اقتصاد کشاورزي
نمايهها: بازاريابي/ مرغ/ تخم مرغ/ کشورهاي جهان/ قيمتها/ گوشت/ مصرف
خلاصه: با توجه به بررسيهاي صورت گرفته در سالهاي اخير تعيين قيمت تمام شده فرآورده هاي دام و طيور معمولاً از طريق برآورد هزينه توليد انجام مي شود و دولت براي تنظيم بازار قيمت کف و سقف تعيين مي کند و حمايتها در قالب خريد و جمع آوري و ذخيره سازي و باز توزيع به انجام ميرسد. برخي از کارشناسان اين روش را مناسب براي اهداف پيشرو نمي دانند در حاليکه دولتها در بين سياست هاي حمايتي گرايش بيشتري به حمايت قيمتي دارند. سياستهاي قيمتي به دليل تأثير بر قيمت محصول، بهره وري عوامل توليد، توزيع درآمد، تخصيص متابع و مزيت نسبي را تحت تأثير قرار مي دهد. عليهذا بنظر ميرسد اهميت چنين رابطهاي به طور جدي مورد توجه سياست گذاران قرار نميگيرد. همچنين معيار هزينه توليد نمايانگر دفاع در برابر کاهش قيمت هاست و روش برآورد و هزينه توليد معمولاً با ارزش گذاري ساختگي بر نهاده هاي غير نقدي صورت مي گيرد. در اين روش انگيزه براي ارتقاء بهره وري کاهش هزينه ها و … به حداقل مي رسد و معمولاً توليد کنندگان عمده از مزاياي آن بهره مند مي شوند. با مقايسه قميت گوشت مرغ در سالهاي اجراي طرح نسبت به سال هاي گذشته نشان مي دهد که طرح تثبيت و تنظيم بازار گوشت مرغ توانسته است تا حدودي از نوسانات شديد قيمتي جلوگيري نمايد اما به دليل وابستگي صنعت به نهاده هاي وارداتي هر گونه تغييري در نرخ ارز و قيمت جهاني نهاده ها قيمت فرآورده هاي داخلي را متأثر ميسازد. همچنين ويژگيها و پيچيدگيهاي فني توليد، ذخيره سازي و نگهداري تنظيم بارار اين فرآورده

منبع پایان نامه درمورد طلاق، وجود رابطه، وجود رابط

محصولات متمم (كمكي)54
3- محصولات مكمل55
4- محصولات رقيب56
ذيلاً شرح مختصري پيرامون هر يك از روابط فوق داده شده است.
اگر در يك فرايند توليدي يك محصول به طور همزمان با محصول ديگر توليد شود، آن دو محصول را با هم يا توأم گويند. به بيان ديگر با يك مقدار معين نهاده و در يك پروسه توليد، خواه ناخواه توليد يكي از محصولات همراه با توليد محصول ديگري نيز هست. مثلاً توليد گندم و كاه گندم، توليد گوشت و پشم (يا پوست)، توليد پنبه و پنبه دانه و امثالهم كه هر يك توأماً توليد دو يا چند محصول را نشان مي‌دهد.
البته با به كارگيري واريته‌هاي مختلف مي‌توان نسبت محصول اصلي و فرعي را در چنين پروسه‌هاي توليدي تغيير داد و ليكن آن چه مسلم است در شرايط تكنولوژيك موجود، همواره توليد گندم با توليد كاه گندم همراه است.
اگر با استفاده از مقدار مشخصي نهاده، توليد يك محصول را بتوان افزايش داد در حالي كه ميزان توليد محصول ديگر بدون تغيير باقي بماند آن دو محصول را متمم يكديگر گويند.
اين نوع رابطه در عمل وقتي وجود دارد كه محصولات مختلف يا از منابع مختلف استفاده مي‌كنند و يا آن كه منابع يكسان را در زمان‌هاي مختلف به كار مي‌برند. علاوه بر اين‌ها وقتي در مزرعه بخشي از عوامل توليد بيكار باشد مي‌توان از رابطه متمم استفاده نمود. البته بايد دقت كرد كه دو محصول تا حدي مي‌توانند داراي چنين رابطه‌اي باشند و پس از آن حالت رقيب پيدا مي‌كنند.
همچنين توجه به اين نكته ضروري است كه برخي محصولات نسبت به تعدادي از نهاده‌ها ممكن است حالت متمم و نسبت به نهاده‌هاي ديگر حالت رقيب داشته باشند.
در اين صورت بايستي با در نظر گرفتن كليه نهاده‌ها تصميم‌گيري نمود. براي مثال كشت آفتابگردان در كنار نهرهاي آبرساني به محصولات اصلي، كشت بادمجان در لابلاي بوته‌هاي خيار، كشت حبوبات در اراضي زير دست زمين‌هاي شيب دار، نگهداري يك گله كوچك دام در مزارع ، كشت يونجه در اراضي مابين درختان مركبات، خرما و غيره، بخصوص در سال‌هاي اول كاشت درختان و مثال‌هايي از اين قبيل نمونه‌هايي از رابطه متمم را در كشاورزي نشان مي‌دهد.
در تمامي اين موارد به سهولت مي‌توان درك نمود كه اولاً توليد محصولات كمكي در كنار محصول اصلي تا حدودي امكان‌پذير است، ثانياً گرچه نسبت به برخي نهاده‌ها محصولات متمم يكديگرند ولي نسبت به ساير نهاده‌ها ممكن است حالت رقيب بين آن دو محصول ايجاد شود.
مثلاً به طور معمول فاصله بين هر دو بوته خيار بر روي هر پشته حدود 40 سانتي‌متر است. بر اين اساس قاعدتاً مقداري از زمين بلا استفاده است.
حال اگر در بين هر دو بوته خيار يك بوته بادمجان نيز كاشته شود، گرچه حداقل به نيروي كار بيشتري نياز خواهد بود ولي قاعدتاً زمين و حتي آب بيشتري مورد نياز نمي‌باشد. علاوه بر اين مسلماً اگر به جاي يك بوته بادمجان دو بوته يا بيشتر بين بوته‌هاي خيار كاشته شود، طبعاً بادمجان به عنوان مزاحم و رقيب خيار تلقي خواهد شد.
زارعين با اطلاع از اين رابطه بين فعاليت‌هاي مختلف قادر خواهند بود ضمن استفاده كامل از نهاده‌هاي توليد، عايدي خود را افزايش دهند.
وقتي افزايش ميزان توليد يك محصول، به طور اتوماتيك باعث افزايش توليد محصول ديگر نيز بشود، آن دو محصول را مكمل يكديگر مي‌گويند. به بيان ديگر با يك مقدار معين نهاده‌اي مثل زمين، توليد يك محصول مثل يونجه، باعث افزايش توليد محصولاتي مي‌شود كه در تناوب با آن محصول كشت مي‌شوند.
نگهداري و پرورش دام در كنار فعاليت‌هاي زراعي حاكي از وجود رابطه مكمل است. زيرا از يك طرف علوفه توليدي در واحد زراعي مورد استفاده دام واقع شده و از طرف ديگر كود حاصل از فعاليت دامي را مي‌توان در اختيار محصولات زراعي قرار داد. همچنين نگهداري كندوهاي زنبور عسل در داخل باغ سيب مشهورترين مثالي است كه حاكي از رابطه فوق بين عسل و سيب است.
نكته قابل توجه در اين جا نيز اين است كه اين احتمال وجو ددارد كه دو محصول مورد نظر نسبت به برخي از نهاده‌ها مكمل ولي نسبت به ساير عوامل تويد حالت رقيب داشته باشند.
علاوه بر اين در تصميم‌گيري بايستي تا بالاترين حدي كه دو محصول مكمل يكديگرند، به توليد آن‌ها ادامه داد. اين امر حتي وقتي كه يكي از محصولات ارزش ناچيزي نيز داشته باشد، مصداق دارد.
نهايتاً اگر با مقدار مشخصي نهاده مثل زمين و سرمايه، افزايش توليد يكي از محصولات همراه با كاهش توليد محصول ديگر باشد، آن دو محصول رقيب يكديگرند.
بنابراين صرفاً با كاهش توليد يكي از آن‌ها مي‌توان توليد ديگري را نيز افزايش داد. با توجه به اين تعريف، محصولات دامي و زراعي كه به طور همزمان به نهاده‌هاي يكساني نياز دارند رقيب يكديگر تلقي مي‌شوند. البته به كارگيري تكنولوژي مي‌توان رابطه بين رقيب را تغيير داد وليكن استفاده از تكنولوژي به نفع يكي از محصولات غالباً به ضرر محصول ديگر تمام مي‌شود.
در كشاورزي كليه محصولاتي كه فصل كاشت آن‌ها يكسان است و به بيان ديگر از نهاده‌هاي يكساني استفاده مي‌كنند، رقيب يكديگر محسوب مي‌شوند. در اين شرايط زارع با در نظر گرفتن روابط تكنيكي بين محصولات رقيب و با در نظر گرفتن شرايط بازاري آن‌ها به ويژه قيمت آن محصولات، تصميمات توليدي خويش را اتخاذ مي‌كند.
يادآوري مي‌شود به جز وقتي كه رابطه رقيب برقرار است در هيچ يك از روابط ديگر مشكل تصميم‌گيري در ارتباط با تخصيص نهاده‌هاي كمياب بين فعاليتهاي مختلف وجود ندارد.
2-4-5-6-تابع توليد
تابع توليد يك مفهوم كاملاً فيزيكي است و به طور ساده رابطه بين ستاده و نهاده‌هاي توليد را نشان مي‌دهد. اين تابع بيانگر حداكثر محصولي است كه از تركيبات مختلف نهاده‌هاي توليد به دست مي‌آيد. در اين تعريف هم مقدار محصول و هم مقادير نهاده‌ها به صورت فيزيكي بيان مي‌شود. البته تابع توليد در شرايط تكنولوژيكي معيني تعريف مي‌شود. به بيان ديگر اين تابع به عنوان مفهوم اصلي در اقتصاد، يك روش سيستماتيك براي نشان دادن رابطه بين مقادير مختلف يك نهاده يا عامل توليد كه براي استفاده يك محصول مي‌تواند به كار رود، با محصول يا ستاده است. تعريف اخير را مي‌توان بدين گونه نيز بيان كرد كه تابع توليد نشان دهنده مقادير يك محصول است كه با استفاده از مقادير مختلف يك نهاده متغير به دست مي‌آيد. علاوه بر اين مي‌توان گفت اين تابع “قانون نسبت‌ها”57 را توضيح مي‌دهد. به اين معني كه تبديل عوامل توليد به محصولات در يك زمان معين توصيف مي‌شود. همچنين اين تابع تكنولوژي يك واحد توليدي (يا كل اقتصاد) را نشان مي‌دهد.
در بعضي موارد به تابع توليد، تابع تبديل58 نيز گفته مي‌شود. ولي به هر حال اين تابع بيانگر نرخ تكنيكي59 است كه در آن يك يا چند نهاده به محصول مشخصي تبديل مي‌شود.
تابع توليد را نيز مي‌توان به يكي از اشكال نمودار، جدول و يا يك فرم رياضي بيان كرد. پس اگر مقدار نهاده‌هاي توليد را با ، و مقدار محصول را با نشان دهيم، فرم كلي تابع توليد در كوتاه مدت به صورت زير خواهد بود:

در رابطه فوق تا نهاده‌هاي متغير و ساير نهاده‌ها به عنوان عوامل توليد ثابت مي‌باشند. بديهي است در بلندمدت كه تمامي نهاده‌ها متغيرند، تابع توليد به صورت زير نمايش داده مي‌شود:

همچنين هر يك از اين توابع به فرم‌هاي مختلفي ممكن است ظاهر شود. از جمله در ساده ترين فرم خود به صورت خطي و در شكل‌هاي پيچيده‌تر و در عين حال واقعي‌تر به صورت درجات و بالاتر، لگارتيمي و نيمه لگاريتمي، نمايي امثالهم قابل بيان است.
تعيين فرم دقيق اين تابع تا حدود زيادي بستگي به شرايط توليد دارد. با اين وجود غالباً اقتصاددانان علاوه بر استفاده از تجربيات مشابه، ملاك انتخاب فرم تابع را برمبناي توجيه آماري آن قرار مي‌دهند.
علاوه بر اين توابع توليد برحسب تعداد نهاده‌هاي متغير و دوره زماني نيز انواع متفاوتي دارند.
2-4-5-7-روش (پروسه ) توليد60
روش يا پروسه توليد كه گاهي به آن خط توليد61 نيز اطلاق مي‌گردد، رابطه بين ستاده و نهاده‌هاي مورد نياز، با رعايت نسبت ثابتي از نهاده‌هاي توليد است. به بيان ديگر تركيبي از عوامل توليد مورد نياز براي توليد يك واحد محصول را روش يا پروسه توليد مي‌نامند. با توجه به اين تعريف ممكن است يك محصول از روش‌هاي توليدي متفاوت به دست آيد. در اين رابطه ذكر دو مطلب ضروري است:
1- نسبت‌هاي مختلف نهاده براي توليد يك مقدار معين محصول به عنوان پروسه‌هاي توليدي متفاوت است.
2- معناي پروسه توليد در اقتصاد متفاوت از معناي آن در صنعت است. زيرا در صنعت پروسه توليد به مراحل مختلفي كه از طريق آن مواد خام به كالاهاي ساخته شده تبديل مي‌شوند، اطلاق مي‌گردد.
جهت نمايش روش توليد از ديد اقتصادي مي‌توان از جدول يا خطوط راستي كه از مركز مختصات نهاده‌ها مي‌گذرد، استفاده نمود. مثلاً فرض مي‌كنيم براي توليد يك واحد محصول (Y) دو نهاده سرمايه (K) و نيروي كار (L) با تركيبات معيني به كار روند. با يادآوري اين مطلب كه محصول به دست آمده با نسبت معيني سرمايه به نيروي كار، به وسليه تكنولوژي معين نشان داده مي‌شود، در جدول (2-1) دو پروسه توليدي كه هر يك بيانگر سطح تكنولوژي مشخصي است؛ تعريف شده است.
بنابراين با تغيير تكنولوژي توليد در حقيقت پروسه توليدي ديگري معين شده كه با همان نسبت سرمايه به نيروي كار سطح محصول متفاوتي را نشان مي‌دهد.
ملاحظه مي‌گردد كه در هر پروسه توليدي، همواره نسبت نهاده‌ها ثابت است. خط توليدي (1) اصطلاحاً “كارطلب”62 يا “سرمايه اندوز”63 و خط توليدي (2) اصطلاحاً “سرمايه طلب”64 يا “كاراندوز”65 است.
در رابطه با پروسه توليد مفهوم “كارآيي فني”66 نيز مطرح مي‌شود. بدين معني كه يك روش توليدي وقتي حداقل يكي از نهاده‌ها را كمتر از ساير روش‌ها مورد استفاده قرار دهد، در حالي كه از بقيه عوامل توليد به صورت مساوي استفاده مي‌كند، در اين صورت نسبت به بقيه پروسه‌ها از نظر فني كاراتر است. براي مثال اگر مقدار معيني محصول را با بتوان با دو روش A و B توليد كرد، در اين صورت با توجه به اطلاعات فرضي زير، روش B از نظر فني كاراتر از روش A است. زيرا در روش اخير به نيروي كار بيشتري نياز است، گرچه هر دو روش بيانگر مقدارمساوي سرمايه‌اند.
B
A

3
2
نيروي كار
3
3
سرمايه
جدول (2-1): پروسه توليدي
پروسه توليدي
K
L
Y
K/L
(1)
1
2
3
4
5
2
4
6
8
10
5
10
15
24
28
5/0
5/0
5/0
5/0
5/0
(2)
2
4
6
8
10
1
2
3
4
5
5
10
15
24
28
2
2
2
2
2

بديهي است به طور منطقي خط توليدي غيركارا67 توسط واحدهاي توليدي به كار گرفته نمي‌شود. علاوه بر اين اگر مقادير هر يك از نهاده‌ها در روش‌هاي مختلف، متفاوت با يكديگر باشد، مي‌توان هر يك از آن‌ها را كارآ تلقي نمود.
در چنين حالتي انتخاب پروسه توليدي يك بحث اقتصادي (و نه تكنيكي) خواهد بود. بنابراين انتخاب خط توليدي مناسب بستگي به قيمت عوامل توليد68 دارد.
روشي كه از نظر تكنيكي كارآ‌هست الزاماً از نظر اقتصادي نيز كارآ نيست. به بيان ديگر بين كارآيي فني و كارآيي اقتصادي تفاوت وجود دارد.
2-4-5-8-كارآيي
در مباحث اقتصاد توليد، مفهوم كارآيي از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. در واقع از ديد اين علم، منطقي‌ترين هدف توليد افزايش كارآيي است. اما در عين حال مفهوم مورد نظر يكي از پيچيده‌ترين مفاهيم اقتصادي است.
به اعتقاد فارل69 كارايي را فقط در مقام مقايسه مي‌توان تعريف كرد. به اين ترتيب كه ميزان كارايي را از طريق ميزان انحراف از بهترين عمليات يك گروه توليدكننده نمونه مي‌توان مورد تجزيه و تحليل قرار داد. با اين حال چون براي تعيين انواع مختلف كارآيي معيارهاي متفاوتي وجود

منبع پایان نامه درمورد ارزش افزوده، حمل و نقل، طلاق

به عنوان عامل مجزا در توليد بررسي مي‌شود. بنابراين در توليد محصولات زراعي نيروي كار شامل مقدار زيادي از اين نهاده است كه در عمليات كاشت، برداشت و داشت به كار مي‌رود.
نيروي كار هم از لحاظ كمي و هم از لحاظ كيفي قابل بررسي است. از نظر كميت غالباً مقدار نيروي كار برحسب تعداد نفرات در واحد زمان مثل نفر – روز (يا روز – نفر) يا نفر – سال و غيره بيان مي‌شود. پس عليرغم آن كه ممكن است زمان كاشت تا برداشت يك محصول چهار ماه باشد وليكن اگر همه روزه دو نفر به طور كامل در اين دوره زماني به فعاليت پيرامون اين محصول مشغول بوده باشند، عملاً 240 روز 2نفر در توليد محصول مورد نظر فعاليت داشته‌اند. زيرا:
240 = (30 روز ) × (2 نفر ) = (4 ماه)
علاوه بر اين قابل توجه است كه بايستي در محاسبه مقدار نيروي كار، كار زنان و كودكان و به طور كلي نيروي كار خانوادگي در نظر گرفته شود. اما غالباً پيشنهاد مي‌شود فعاليت انجام شده به وسيله زنان و افراد زير 16 سال و همچنين بالاي 64 سال تعديل گردد. براي مثال مي‌توان ساعات كار انجام شده توسط زنان را معادل فعاليت مردان و ساعات كار افراد كمتر از 16 سال و بالاي 64 سال را معادل فعاليت مرداني قرار داد كه در محدوده سني فعال هستند. بنابراين علاوه بر كميت كار بايستي كيفيت آن نيز در محاسبات منظور گردد. در رابطه با كيفيت نيروي كار علاوه بر سن و جنس عواملي مثل ميزان مهارت و آموزش نيروي كار را نيز مي‌توان در بعضي موارد در نظر گرفت. در صورت لزوم با عمال ضرايب خاصي امكان تعديل فراهم مي‌شود.
سرمايه 38
در تقسيم‌بندي كلاسيك نهاده‌ها به جز نيروي كار بقيه عوامل توليد تحت عنوان سرمايه محسوب مي‌شود. اما به طور عام سرمايه عبارت از كالاهايي است كه خدمات مفيدي را ارائه مي‌كنند. از اين نقطه نظر هر كالاي سرمايه‌اي داراي دو ويژگي است:
1 – اين كالا مستقيماً در جهت ارضاء خواسته‌هاي مصرف كننده آن به كار نمي‌رود. بلكه از آن در جهت توليد كالاهاي مورد مصرف آن‌ها به كار مي‌رود.
2 – كالاهاي سرمايه‌اي در طول عمر مفيد خود به مصرف مي‌رسند و اصطلاحاً مستهلك مي‌شوند.
در بخش كشاورزي ماشين آلات و ساختمان‌ها از عمده‌ترين كالاهاي سرمايه‌اي هستند. در طول چندين فصل زراعي به كار گرفته مي‌شود. براي مثال تراكتور صرفاً به خاطر توليد محصولات كشاورزي مورد استفاده واقع مي‌شود و به خاطر در طول چندين فصل زراعي به كار گرفته مي‌شود. در اقتصاد توليد معمولاً استهلاك ساليانه ساختمان‌هاي كشاورزي نيز كه شامل كليه سيلوها، انبارها، ساختمان‌هاي دامي و تمامي ساختمان‌هاي موجود در اراضي كشاورزي مي‌شود جزو سرمايه ثابت به حساب مي‌آيند.
آب را نيز به عنوان يكي از مهم‌ترين و محدودكننده‌ترين نهاده‌هاي توليد كشاورزي مي‌توان در اين مقوله جاي داد.
گذشته از آن كه در بسياري از نقاط ايران كمبود نسبي آب مسايلي را ايجاد كرده است و از لحاظ مسايل فني مباحث زيادي پيرامون آن وجود دارد وليكن در بحث اقتصاد توليد، مقدار به كار رفته آن براي محصول مورد نظر همواره به عنوان يك مسأله تلقي مي‌شود.
در حقيقت اندازه‌گيري ميزان دقيق آب مصرفي محصولات به ويژه در شرايطي كه تلفات شديد آب مطرح است غالباً توسط مهندسين آبياري انجام مي‌گردد. با وجود اين در اقتصاد توليد و به ويژه در تخمين تابع توليد يا مقدار آب و يا ارزش آب مصرفي به عنوان نهاده آب به كار مي‌رود.
در صورتي كه مقدار آب مورد نظر باشد مي‌توان با احتساب تعداد دفعات آبياري محصول و ضرب آن در مقدار آب مصرفي در هر نوبت به كل ميزان آب دست يافت. براي اين كار معمولاً ميزان آبدهي منبع تأمين آب معلوم است. بنابراين با آگاهي از تعداد ساعات هر نوبت آبياري از اين منبع مي‌توان به ميزان آب قابل دسترس در هر نوبت دست يافت.
البته تلفات آب را نيز بايستي به حساب آورد، به نحوي كه ميزان آب قابل استحصال در سر مزرعه به عنوان رقم نهايي منظور گردد. اما در صورتي كه ارزش آب ملاك قرار گيرد بايستي علاوه بر محاسبات فوق كليه هزينه‌هاي تأمين آب در واحد زمان را محاسبه نمود.
اين هزينه‌ها شامل مواردي مثل استهلاك چاه، لايروبي، سوخت، موتور و پمپ، تعمير و نگهداري و ميزان حق آبه و هر قلم هزينه‌اي ديگر مي‌شود. با داشتن مجموع هزينه‌ها براي يك واحد زماني معين، مثلاً يك ساعت و همچنين ميزان آب در دسترس در همين مدت زماني به سادگي هزينه هر واحد آب به دست مي‌آيد.
مديريت39
در جريان سازماندهي ساير نهاده‌هاي توليد، تصميم‌گيري درباره اين كه چگونه، چه وقت و چه محصولي توليد شود، جزو مشاغل روزمره كشاورز به حساب مي‌آيد. انجام اين امور نيازمند پذيرش ريسك است. زيرا شرايط آب وهوايي و محيط غيرقابل كنترل كشاورزي از جمله عواملي است كه باعث ايجاد نامطمئني40 در كشاورزي مي‌شود.
با اعمال مديريت صحيح از طريق مثلاً به كارگيري تكنيك‌هاي جديد توليد و سازماندهي سيستم توليد مي‌توان تا حدودي اين شرايط را كنترل كرد. زيرا مديريت را مي‌توان تركيب و هماهنگي ساير عوامل توليد براي دستيابي به يك سري اهداف معين در يك زمان معين تعريف كرد.
البته مديريت از جوانب مختلف قابل ارزيابي است. از جمله در كنار توانايي‌هاي كلي مدير بايستي به مهارت‌هاي تخصصي و آموزش‌هاي مدير نيز توجه نمود. زيرا فقدان اين موارد باعث كارآ نبودن و سودآور نبودن فعاليت توليدي خواهد شد.
به بيان ديگر اعمال مديريت صحيح افزايش عملكرد محصولات و همچنين استفاده كارآ از منابع توليد را به همراه دارد. با توجه به اين مطالب در مباحث اقتصاد توليد ميزان كارآيي توليد را به عنوان ميزان توليد مديريت اعمال شده مي‌توان در نظر گرفت.
2-4-5-4-روابط بين عوامل توليد41
به طور كلي آشنايي به ارتباط بين نهاده‌هاي توليد گام مهمي در مبحث تعيين تركيب بهينه آن‌ها است. اين روابط عبارتند از:
– رابطه مكمل42
– رابطه جانشيني كامل43
– رابطه تقريباً جانشين44
با نگرشي ساده دو نهاده وقتي مكمل يكديگرند كه در فرايند توليد وجود هر دو و استفاده همزمان آن‌ها لازم باشد. براين اساس به كارگيري يكي از آن‌ها محصولي را توليد نخواهد كرد. مثلاً تراكتور و راننده آن به عنوان دو نهاده مكمل در زراعت مي‌باشند.
ويژگي اين قبيل نهاده‌ها اين است كه اولاً يكي را به جاي ديگري نمي‌توان در پروسه توليد به كار برد و ثانياً نسبت آن‌ها براي دستيابي به يك مقدار معين محصول، مشخص و معلوم است. لذا در شرايط ثابت و از جمله با سطح معين تكنولوژي هرگونه تخطي از اين نسبت نه تنها ميزان محصول را افزايش نمي‌دهد بلكه هزينه‌هاي توليد را نيز براي هر سطح معين محصول افزايش خواهد داد. اما افزايش هر دو نهاده به يك نسبت، ميزان محصول را نيز به همان نسبت افزايش مي‌دهد.
نهاده‌هاي كاملاً جانشين به عوامل توليدي اطلاق مي‌شود كه اولاً براي توليد مقدار معيني محصول يكي را مي‌توان به جاي ديگري به كار برد و ثانياً به ازاي صرف نظر كردن از يك نهاده به ميزان معين، بايستي مقدار معلومي از نهاده دوم را جايگزين آن نهاده كرد.
ويژگي مهم اين قبيل نهاده‌ها آن است كه در حد بهينه نهاده‌اي كه ارزان‌تر است، به كار گرفته مي‌شود. از جمله در شرايط ثابت مي‌توان دو نهاده سرمايه و نيروي كار را نام برد. نهايتاً دو نهاده در حالتي تقريباً جانشين هستند كه اولاً مي‌توان در جريان توليد يك مقدار معين محصول، يكي را به جاي ديگري به كار برد و ثانياً به ازاي صرف نظر كردن از واحدهاي معين يكي از نهاده‌ها، هر بار بايستي مقدار بيشتري از نهاده ديگر را جايگزين آن كرد.
تركيب بهينه نهاده‌هاي اخير به عوامل زير بستگي دارد:
1- نرخ معاوضه آن‌ها در بازار، يعني قيمت نسبي آن‌ها.
2- نرخ جايگزيني آن‌ها.
ستاده (محصول)45
به كالا يا خدمتي كه از پروسه توليد به دست مي‌آيد، ستاده يا محصول گفته مي‌شود. به بيان ديگر از تركيب يك سري نهاده در توليد كالا يا خدمتي حاصل مي‌شود. مثلاً با تركيب مقدار زمين زراعي، بذر گندم، آب، كود شيميايي، نيروي كار و … در يك مدت زماني مشخص محصولي به نام گندم به دست مي‌آيد. سپس گندم به عنوان يك نهاده به همراه مقداري از عوامل توليد ديگر مثل ساعاتي از كار ماشين‌آلات و نيروي كار در فرآيند ديگري منجر به توليد محصول ديگري به نام آرد مي‌شود. همچنين در فرآيند توليد مجزايي آرد به عنوان يك نهاده با ساير نهاده‌ها مثل آب و ساعاتي از كار نيروي كار (يا ماشين‌آلات) به محصول ديگري به نام نان تبديل مي‌شود.
بنابراين واژه محصول اصطلاحاً نسبي است. به اين معني كه يك محصول ممكن است خود به عنوان نهاده توليد در فرايند ديگري به كار رود. به همين ترتيب در توليد محصولي مثل شير، گاو شيري يك نهاده است. در حالي كه گاو خود به عنوان ستاده‌اي در فرايند توليد اين نوع دام محسوب مي‌شود.
همچنين كليه دستگاه‌ها و ماشين‌آلات، انواع سموم و كودهاي شيميايي كه در كشاورزي به عنوان نهاده از آن‌ها ياد مي‌شود. ستاده يا محصول كارخانجات سازنده آن‌ها مي‌باشد. به علاوه محصول مراكز تحقيقات كشاورزي، دانشكده‌ها و ساير واحدهاي مشابه در كشاورزي يك نوع سرويس دهي يا خدمت است.
اين خدمات به طور عام به عنوان نهاده توليد در فرايندهاي توليدي ديگر و عمدتاً در قالب نشر و ترويج اصول صحيح توليد به كار مي‌روند.
قابل توجه است كه در بسياري از فعاليت‌ها همراه با محصول اصلي، فرآورده‌ ديگري نيز به دست مي‌آيد كه به آن محصول فرعي46 گفته مي‌شود. در توليد محصولات كشاورزي غالباً اين پديده وجود دارد مثلاً در توليد گندم مقداري كاه گندم نيز به دست مي‌آيد. در توليد گوشت مقداري پشم و پوست و در توليد شير مقداري گوشت نيز توليد مي‌شود. در اقتصاد توليد توجه به اين نكته حائز اهميت است.
انواع ستاده
اصولاً هر كالايي در يكي از دستجات زير قرار مي‌گيرد.
1- كالاهاي سرمايه‌اي47
2- كالاهاي مصرفي48
به طور ساده كالاهاي سرمايه‌اي براي توليد ساير محصولات مورد استفاده قرار مي‌گيرد. بنابراين چنين كالايي مستقيماً در جهت ارضاء خواسته‌هاي انسان به كار نمي‌رود بلكه به عنوان يك كالاي واسطه‌اي49 يا يك كالاي مولد50 در توليد كالاهاي ديگر به كار برده مي‌شود. در واقع اين قبيل كالاها از طريق فعاليتهاي توليدي به محصولات ديگري تبديل مي‌شوند كه ارزش بيشتري دارند. قابل توجه است كه در چنين پروسه توليدي عملاً ارزش افزوده51 به عنوان محصول شناخته مي‌شود.
مثلاً در تبديل مواد غذايي خام به يك نوع غذا، خود غذا محصول اين پروسه نيست، بلكه اين ارزش افزوده به مواد خام محصول اين فرآيند است.
اما كالاي مصرفي به كالايي گفته مي‌شود كه مستقيماً براي رفع نيازهاي انسان به كار مي‌رود. البته در بعضي موارد اين كالاها پس از توليد در اشكال گوناگون در اختيار مصرف كنندگان قرار مي‌گيرد. مثلاً در كشاورزي لوبيا به صورت خشك و يا كنسرو ارائه مي‌شود. در اين صورت لوبيا در پروسه توليد كنسرو، يك نهاده است.
تمايز بين كالاهاي مصرفي و سرمايه‌اي براساس نوع مصرف موارد استعمال آن‌ها صورت مي‌گيرد. بنابراين اتومبيل اگر به منظور انجام فعاليت‌هاي تجاري مثل حمل و نقل به كار رود، كالاهاي سرمايه‌اي است. اما اگر به عنوان تفريح مورد استفاده قرار گيرد و به عبارت بهتر مستقيماً در جهت رفع نيازهاي انسان به كار رود، كالاي مصرفي است. بنابراين دوام كالا معين كننده مصرفي بودن يا سرمايه‌اي بودن آن نيست.
2-4-5-5-روابط بين محصولات كشاورزي
در تخصيص نهاده‌هاي كمياب توليد بين محصولات گوناگون، آگاهي از روابط بين ستاده‌ها52 مهم و تعيين كننده است.

به طور كلي از اين نقطه نظر محصولات را مي‌توان به صورت زير تقسيم نمود:
1- محصولات با هم (توأم)53
2-

منبع پایان نامه درمورد توليد، نهاده‌هاي، مي‌شود.

در هر تن رسيده است ( ?? درصد ذرت و ?? درصد سويا وارداتي است). قيمت جو در سال ???? به ???? ريال در هر كيلو افزايش يافته و سبوس ضمن آنكه از منطق خاصي پيروي نمي كند، قيمت آن به ???? ريال در هر كيلو افزايش يافته است. از دلايل افزايش قيمت نهاده ها در جهان مي توان به موارد زير اشاره كرد:
• افزايش تقاضاي جهاني،
• افزايش قيمت نفت،
• كاهش توليد ناشي از خشكسالي (به خصوص در اوكراين، اروپاي شرقي و استراليا)،
• افزايش نرخ برابري يورو در مقابل دلار،
• افزايش توليد اتانول از دانه ذرت،
• افزايش كرايه حمل دريايي و زميني.
نتيجه اين افزايش تغييرات قيمت ها به شرح زير است:
قيمت دان ذرت آرژانتين از مبلغ 2/113 دلار به ازاي هر تن در شهريور 1385 به 5/188 دلار در آبان 1386 (بدون کرايه حمل)،
به بيان ديگر با استفاده از مفاهيم اقتصاد توليد مي‌توان به سؤالات مربوط به توليد محصولات پاسخ داد. در واقع تعيين ميزان بكارگيري مطلوب نهاده‌هايي مثل زمين، آب، … ساير عوامل توليد در هر يك از محصولات، همچنين مقدار بهينه هر يك از محصولات با در نظر گرفتن محدوديت نهاده‌ها و مسائلي از اين قبيل با بكارگيري اصول اقتصاد توليد صورت مي‌پذيرد.
به ويژه آن كه زارعين عمدتاً با اين مسأله مواجهند كه از يك سو مقدار نهاده در دسترس آن‌ها به ويژه آب و زمين محدود است و از سوي ديگر مايل به توليد چندين محصول هستند.
علاوه بر اين بررسي موضوعاتي مثل اثر تغير ميزان يك نهاده بر توليد، اثر تغيير همزمان كليه نهاده‌ها در توليد محصول نيز با استفاده از اصول اقتصادي توليد انجام مي‌پذيرد.
همچنين تعيين اندازه بهينه مزارع و واحدهاي توليدي كشاورزي، تعيين كارآيي و مقايسه آن در طول سال‌هاي مختلف براي يك واحد توليدي يا مقايسه كارآيي واحدهاي مختلف در طول يك دوره زماني معين، عرضه محصولات و تقاضاي نهاده‌هاي توليد از جمله ساير موضوعاتي است كه در حيطه بررسي اقتصاد توليد است.

2-4-5-عناوين مهم اقتصاد توليد
2-4-5-1-نهاده يا عامل توليد
به طور كلي هر چيزي كه در فرايند توليد به كار برده مي‌شود تا محصولي توليد شود، نهاده يا عامل توليد مي‌گويند. براي مثال در توليد گندم تركيبي از يك سري نهاده مثل زمين، آب، بذر گندم، نيروي كار، كود شيميايي، و غيره به كار مي‌رود.
هر يك از اين منابع را عامل توليد گندم مي‌نامند. در يك تقسيم بندي كلي عوامل توليد شامل زمين، نيروي كار، سرمايه، مديريت مي‌شود. اما برحسب ماهيت تجزيه و تحليل مي‌توان عوامل توليد را به گروه‌هاي زير تقسيم نمود.
2-4-5-2-تقسيم‌بندي عوامل توليد
با در نظر گرفتن معيارهاي متفاوت، نهاده‌هاي توليد به گروه‌هاي مختلفي تقسيم مي‌شود.
الف – نهاده‌هاي طبيعي و اقتصادي
از اين ديدگاه هر كالاي طبيعي و از جمله هر نهاده طبيعي به صورت آزاد در طبيعت وجود دارد. از اين رو گاهي به آن كالاي آزاد نيز گفته مي‌شود. بنابراين تعريف منابعي مثل نور خورشيد نيز جزو نهاده‌هاي توليد محصولات كشاورزي به حساب مي‌آيد ولي اين قبيل عوامل، اقتصادي نيستند.
زيرا شرط آن كه يك كالا و در اين جا يك نهاده، اقتصادي باشد آن است كه كمياب باشد. محدوديت منبع در دسترس باعث مي‌شود استفاده كنندگان آن حاضر به پرداخت قيمتي در ازاي مصرف آن باشند. بنابراين نهاده اقتصادي هرچند كه به مقدار زيادي نيز در دسترس باشد ولي بالاخره در حدي معين و محدود است.
در اين جا لازم است بين “كميابي”22 و “كمبود”23 تمايز قائل شد. اصطلاح كميابي فقط به معناي محدوديت در عرضه است. بنابراين كميابي نهاده‌ها به اين معني است كه چون منابع در دسترس براي توليد كالاها از نقطه نظر عرضه محدوداست، نمي‌توان تمام خواسته‌هاي انسان را برآورده ساخت. به همين جهت كميابي ضرورت انتخاب را ايجاب مي‌كند. اما كمبود كه در مواردي فقدان يا عدم نيز گفته مي‌شود عمدتاً در مورد نقصان درآمد و عدم كفايت مبلغ پيش‌بيني شده براي اجراي يك امر به كار برده مي‌شود.
علاوه بر اين كه از ديدگاه اقتصاد اسلامي، منابع طبيعي توليد به چهار دسته تقسيم شده است:
1- زمين كه مهم‌ترين ثروت توليدي است و بدون آن هيچ فعاليت طبيعي امكان ندارد.
2- مواد معدني مثل زغال، گوگرد، آهن و غيره.
3- آب‌هاي طبيعي كه هم براي ادامه زندگي انسان و هم براي توليد محصولات كشاورزي ضرورت دارد.
4- ساير ثروت‌هاي طبيعي، مثل پرندگان و حيوانات، جنگل‌ها، نيروهاي آبشار و اكسيژن هوا و غيره.
لازم به توضيح است كه تقسيم بندي اخير بر اين مبنا استوار است كه عوامل توليد به صورت عام شامل نيروي كار، سرمايه و طبيعت بيان گرديده است. و از بين اين‌ها عوامل طبيعي توليد به صورت فوق تشريح گرديده است. بنابراين مقوله نهاده‌هاي آزاد يا طبيعي در مقابل نهاده‌هاي اقتصادي را نبايد با منابع طبيعي توليد به شرح فوق اشتباه كرد.
ب – نهاده‌هاي ملموس و ناملموس
اين تقسيم بندي به طور كلي از ديدگاه تئوري‌هاي مديريت مطرح مي‌شود. بر اين اساس به عوامل توليدي مثل زمين، نيروي كار، بذر و .. و نهاده‌هاي قابل لمس24 يا محسوس گفته مي‌شود.
در مقابل اين‌ها عامل مديريت25 به عنوان يك نهاده غيرقابل لمس يا نامحسوس معرفي مي‌شود كه برحسب تعريف عبارت است از هماهنگي و تركيب ساير عوامل توليد براي دستيابي به يك سري اهدف معين در يك دوره زماني معين است. براساس اين تقسيم بندي رمز موفقيت در مزارعي كه از نظر ميزان كمي و كيفي عوامل توليد قابل لمس شرايط يكساني با ساير مزارع وجو ددارد؛ فقط در اعمال مديريت بهتر است.
البته در مواردي مديريت جزو اقلام نيروي كار به حساب مي‌آيد. با اين وجود براي رعايت تمايز بين اين دو واژه، نيروي كار براي كار جسماني و مديريت براي كار فكري و انجام كارها به وسيله سايرين به كار مي‌رود.
ج – نهاده‌هاي جاري26 و ذخيره‌اي27
برخي از نهاده‌ها مستقيماً در فرآيد توليد با ساير نهاده‌ها تركيب مي‌شوند و به محض به كار رفتن در جريان توليد شكل اصلي خود را از دست مي‌دهند. از جمله اين عوامل، آب، كود شيميايي و سم را مي‌توان نام برد.
ويژگي اين نهاده‌ها اين است كه پس از استفاده شدن نمي‌توان مجدداً آن‌ها را به شكل اوليه خود برگرداند، اما برخي ديگر از نهاده‌ها مستقيماً در جريان توليد به كار نمي‌روند در واقع خدمتي كه از آن‌ها حاصل مي‌شود به عنوان نهاده به مصرف مي‌رسد. از جمله ماشين آلات كشاورزي، انبارها و سيلوها را مي‌توان ذكر نمود. با توجه به اين مطلب برخي از عوامل توليد داراي اين ويژگي هستند كه اگر در يك دوره معين، مثلاً در يك فصل زراعي مورد استفاده قرار نگيرند، خدمتي كه از آن‌ها به دست مي‌آيد را نمي‌توان براي استفاده در دوره بعد ذخيره كرد. براي مثال ساختمان انبارها كه علي‌الاصول عمر مفيدي دارند حتي اگر مورد استفاده واقع نشوند خود به خود مستهلك مي‌شود.
بنابراين اگر در يك دوره معين بدون استفاده باقي بمانند خدمتي كه در اين دوره مي‌توانست به دست آيد، عملاً از دست رفته است. همچنين آب رودخانه كه نهايتاً پس از طي مسير خود از دسترس خارج مي‌شود در صورتي در جريان توليد مفيد است كه در هر دوره توليدي به كار گرفته شود. در غير اين صورت قطعاً نمي‌توان آن مقدار آبي را كه در آن دوره در رودخانه بوده را براي دوره‌هاي بعدي نگهداري كرد. اين قبيل نهاده‌ها را اصطلاحاً نهاده‌هاي جاري يا غيرقابل ذخيره گويند.
در مقابل اين نهاده‌ها يك سري نهاده ديگري وجود دارند كه حتي اگر در يك دوره معين به كار برده نشوند امكان ذخيره كرد آن ها به منظور استفاده در دوره بعد وجود دارد. مثلاً كود شيميايي، سم و امثالهم جزو اين نهاده ها به حساب مي‌آيند. نهاده‌هاي اخير را اصطلاحاً نهاده‌هاي ذخيره‌اي يا قابل ذخيره مي‌گويند.
البته ضروري است كه براي اين نوع تقسيم بندي نهاده‌ها را به درستي تعريف نمود، زيرا براي مثال ساختمان‌ها و سيلوهاي كشاورزي يك عامل قابل ذخيره ولي خدمتي كه از آن‌ها به دست مي‌آيد غيرقابل ذخيره است. همچنين ماشين آلات كشاورزي و ادوات كشاورزي خود يك نهاده قابل ذخيره است ولي خدمت حاصل از آن‌ها در هر دوره غيرقابل ذخيره است.
د – نهاده‌هاي نرمال28 و پست29
اگر در اثر كاهش قدرت خريد توليدكننده مقدار كمتري از نهاده‌ها در توليد محصول به كار رود آن نهاده را نرمال گويند. اما اگر در اين اثر مثلاً افزايش قدرت خريد توليدكننده مقدار كمتري از نهاده در جريان توليد به كار برده شود. آن نهاده را پست گويند.
در واقع برخي از نهاده‌ها را مي‌توان در جريان توليد جايگزين يكديگر ساخت، منتهي در بين آن‌ها يكي لوكس‌تر است. حال با افزايش قدرت خريد، توليد كننده نهاده لوكس را به جاي نهاده قبلي به كار مي‌برد و از اين رو از مقدار به كارگيري نهاده قبلي مي‌كاهد. به نهاده اخير نهاده پست گفته مي‌شود.
هـ – نهاده ثابت30 و متغير31
در صورتي كه نتوان مقدار يك نهاده را در يك زمان معين تغيير داد به آن نهاده ثابت گويند. به بيان ديگر در طول دوره زماني معين مقدار به كارگيري اين قبيل نهاده‌ها بستگي به ميزان توليد ندارد بايد توجه داشت كه برخي از اين نهاده‌ها ماهيتاً ثابت و غيرقابل انتقال هستند (مثل زمين) ولي برخي ديگر را نمي‌توان از نظر مقدار در يك زمان معين تغيير داد.
اما نهاده‌هاي متغير به نهاده‌هايي گفته مي‌شود كه مقدار آن‌ها به طور آزادانه تغيير مي‌كند. به بيان ديگر مقدار به كارگيري آن‌ها بستگي به ميزان توليد دارد. يعني به موازات تغيير در ميزان توليدي بايستي مقدار بيشتري از آن‌ها را در جريان توليد به كار برد. مثلاً هرچه گندم بيشتري توليد شود در شرايط تكنولوژيكي معين الزاماً بذر گندم بيشتري نيز در جريان توليد اين محصول به كار مي‌رود. براساس اين تقسيم بندي مفاهيم كوتاه مدت32 و بلندمدت33 تعريف مي‌شود.
كوتاه مدت به دوره‌اي از زمان گفته مي‌شد كه در آن يك يا چند نهاده قابل تغيير نيست. اما بلندمدت براي يك پروسه توليدي معين، عبارت از كوتاه‌ترين مدت زماني است كه براي تغيير مقدار همه نهاده‌ها لازم است. به بيان ديگر در بلندمدت همه نهاده‌ها متغير و در كوتاه‌مدت لااقل يكي از نهاده‌ها ثابت است.
2-4-5-3-نهاده‌هاي مهم توليد در كشاورزي
در بررسي روابط توليد آشنايي با عوامل توليد از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. در يك نگاه كلي اين عوامل شامل زمين، نيروي كار، سرمايه و مديريت است. در كشاورزي نهاده‌هايي مثل آب، ماشين‌آلات، بذر، سموم و كودهاي شيميايي، كود حيواني و ساختمان‌ها را مي‌توان در قالب سرمايه ذكر كرد. در اين قسمت به معرفي اجمالي اين نهاده پرداخته شده است.
زمين 34
از ديد كلي زمين علاوه بر خاك، شامل منابعي مثل مواد معدني، جنگل‌ها، آب‌هاي زيرزميني و ساير منابعي كه به وسيله‌ي طبيعت داده شده نيز مي‌شود. اين منابع علي الاصول به دو دسته تجديدشدني35 و غيرقابل تجديدشدني36 تقسيم مي‌شود. بنابراين تقسيم بندي خاك سطحي به عنوان يك عامل كليدي غيرقابل تجديد است.
علاوه بر اين زمين به عنوان يكي از عوامل توليد مهم در كشاورزي، غالباً جزو نهاده‌هاي ثابت است. از اين ديدگاه زمين منبع پيچيده‌اي است كه شامل موارد زير مي‌شود:
1- كل اراضي قابل دسترس كه شامل زمين‌هاي زراعي، مراتع، مساحت درختكاري شده و نيز اراضي موات مي‌شود.
2- نوع خاك كه دربرگيرنده عواملي مثل شيب، عمق و رطوبت خاك مي‌شود.
3- ميزان حاصلخيزي خاك.
4- سيستم آبياري و عرضه آب موجود يا پتانسيل توسعه يك سيستم آبياري.
5- عمليات و ساختارهاي مربوط به حفاظت خاك.
6- عوامل آب و هوايي مثل ميزان بارندگي سالانه، فصل رشد و غيره.
نيروي كار37
عامل نيروي كار در برگيرنده تمام خدمات حاصل از اين نهاده در امر توليد است. البته مديريت

منبع پایان نامه درمورد مصرف كننده، برنامه چهارم توسعه، ارزش افزوده

نيروي کار
بهرهوري سرمايه
بهرهوري انرژي
بهرهوري کل
47/198 درصد
5/309درصد
8/92 درصد
180 درصد
5/223 درصد
مأخذ: سازمان بهرهوري کشور، 1387
با توجه به مفاد جدول ?? ، پايين بودن بهره وري سرمايه بيانگر اين است كه واحدهاي توليدي دام و طيور، كوچك، خرد و قديمي بوده و تلفات سرمايه و انرژي و علوفه و دان در اين واحدها مشهود است . ضمنًا در بهره وري انرژي بايد در نظر داشت كه ارزش انرژي مصرفي، همراه با يارانه بوده و ارزش واقعي انرژي در اين محاسبات لحاظ نشده است.
از سوي ديگر براساس برنامه تدوين شده، مقرر بوده است كه اهداف كمي بهره وري در ضريب تبديل خوراك دام و طيور به پروتئين، در برنامه چهارم توسعه به شرح زير تغيير و رشد نمايد:

جدول 19. اهداف کمي بهرهوري در زير بخش دام و طيور در برنامه چهارم توسعه
عنوان هدف
سال پايه (1383)
متوسط نرخ رشد ساليانه
عملکرد 1386
پيشبيني
وزن لاشه گوسفند و بره (کيلوگرم)
7/18
3/0
4/19
19
وزن لاشه بز و بزغاله
95/12
93/1
15
25/14
وزن لاشه گاو و گوساله (گيلوگرم)
5/154
3/2
5/164
5/173
وزن لاشه گاوميش و گوساله گاو ميش(گيلوگرم)
4/154
9/1
426/160
170
وزن لاشه شتر (کيلوگرم)
5/205
29/0
3/188
5/208
شير توليد شده به واحد دام اصيل(کيلوگرم)
6650
16/2
7870
7400
شير توليد شده به واحد دام آميخته (کيلوگرم)
2080
58/3
2426
2480
شير توليد شده به واحد دام بومي (کيلوگرم)
600
8/0
673
625
شير توليد شده به واحد گاوميش (کيلوگرم)
1230
33/2
1446
1380
ضريب تبديل دان به گوشت مرغ (کيلوگرم مرغ زنده به دان)
44/0
8/1
467/0
48/0
ضريب تبديل دان به تخممرغ (کيلوگرم تخم مرغ به دان)
36/0
55/0
366/0
37/0
جوجه توليدي هر قطعه مرغ اجداد در دوره (قطعه)
42
4/1
45
45
جوجه توليد هر قطعه مرغ مادر گوشتي در دوره (قطعه)
100
55/1
117
108
مأخذ : معاونت امور دام وزارت جهاد کشاورزي، 1378.
همان گونه كه از مفاد جدول ?? بر مي آيد، در ارتقاي بهره وري نسبت به اهداف برنامه (به جز مواردي اندك )، وضعيت به نسبت خوبي وجو د دارد اگرچه اين وضعيت نسبت به متوسط جهاني و همچنين نسبت به عملكرد كشورهاي صنعتي فاصله زيادي دارد و مضافًا اينكه در كشور ما به دليل عدم ثبات در بازار علوفه و تغييرات قيمت ها و شرايط اقتصاد و عدم وجود كيفيت لازم در توليد خوراك دام و دانه مصرفي مرغداري ها، نرخ بهره وري از آسيب پذيري بالايي برخوردار است . براي مثال در جدول مشاهده مي گردد كه وزن لاشه شتر نسبت به سال پايه منفي بوده و يكي از عوامل عمده آن خشك سالي مداوم در استان هاي شرقي و جنوب شرقي مي باشد . همچنين پيش بيني مي شود وضعيت شاخص ها در سال ???? به دليل نابساماني هاي به وجود آمده از مطلوبيت لازم برخوردار نباشد.
2-2-8-دخالت هاي بي برنامه دولت در توليد، بازار مصرف و قيمت گذاري
برخلاف سياست هاي كلي نظام و همچنين سياست هاي تنظيمي برنامه پنج ساله چهارم مبني برواگذاري فعاليت هاي تصدي گري دولت به بخش هاي غيردولتي (تعاوني و خصوصي ) از جمله مواد،(??) ،(?) ،(?) ،(?) ، (??) و ( ??? ) (قانون برنامه سوم تنفيذي ) و ( ?? )، در سال هاي برنامه چهارم مشاهده مي گردد كه او لاً تشكل هاي موجود در زيربخش دام و طيور يا به دليل عدم واقعي بودن شرايط تشكيل تشكل مربوطه، به رسميت شناخته نمي شوند و يا به دليل عدم توانمندي آنها، از ارجاع سازمان حمايت از توليدكننده و امور به آنها خودداري مي شود و سازمانهايي چون سازمان بازرگاني داخلي و شركت بازرگاني دولتي، مصرف كننده شركت صنايع در بخش دولتي و شركت هايي چون شركت خدمات حمايتي پشتيباني امور دام، شركت سهامي صنايع شير ايران، شركت بازرگاني فجر اعتبار روستايي و عشايري جاهد كه از سوي دولت حمايت مي شوند، همانند سال هاي گذشته مهار كليه اقدامات از جمله حضور در تصميم گيري قيمت ها، واردات نهاده ها، بازرگاني تخم مرغ، گوشت قرمز و سفيد، تنظيم بازار، انجام توليد در سهميه يارانه اي، توزيع علوفه و سبوس و … را برعهده داشته و عملاً با حضور و دخالت هاي خود همواره به جاي حل مسائل و مشكلات بازار توليد و مصرف، تنش هايي را به بازار توليد و مصرف تحميل نموده و نارضايتي توليدكننده و مصر ف كننده را دامن مي زنند.
در سال هاي برنامه چهارم به دليل عدم ثبات در تصميم گيري ها و تصميمات مقطعي و خلق الساعه، بارها تعرفه واردات و صادرات كالاهاي توليدي و يا واردات نهاده هاي توليد زيربخش دام و طيور تغيير يافته كه اين موضوع خود به نابساماني ها دامن زده است و توليد كننده نمي تواند برنامه توليد خود را تنظيم و روندي رو به رشد را در سرمايه گذاري ها ترسيم نمايد و حتي بسياري از فعالان توليد در اين زيربخش ، سرمايه خود را به ساير بخش ها انتقال داده و يا ورشكست شده و از دايره توليد خارج شده اند.
برخلاف مفاد قوانين بودجه سال هاي ???? و ???? كل كشور كه ورود گوشت قرمز و مرغ توسط دولت را (به جز براي موارد خاص و به صورت محدود ) ممنوع اعلام كرده بود، وزارت جهاد كشاورزي همواره از طريق شركت هاي غيردولتي اقدام به واردات گوشت قرمز و مرغ از كشورهاي مختلف از جمله برزيل نموده است.
شركت هاي واردكننده عمده در سال هاي ????- ???? عبارت اند از:
شركت پشتيباني امور دام كشور، صنايع روستايي و عشايري جاهد، فارس محصول شيراز،دادار، تعاوني فراورده هاي گوشتي كشور، تعاوني توليدكنندگان سوسيس و كالباس وطن، تعاوني گوشتين شيراز، آذر محصول، بازرگاني پديده نيكان صبا و بازرگاني فجر اعتبار.
برطبق آمار گمرك جمهوري اسلامي ايران واردات گوشت قرمز در اين مدت حدود ??? هزار تن به ارزش تقريبي ??? ميليون دلار، دام زنده حدود ? هزار تن و به ارزش تقريبي ?? ميليون دلار و گوشت مرغ حدود ?? هزار تن به ارزش تقريبي ?? ميليون دلار بوده كه به دليل ورود آن تحت شرايط زماني خاص و براي تنظيم بازار مصرف، بازار توليد داخلي را همواره تحت تأثير خود قرار داده است . همچنين به رغم وضعيت نسبتًا مطلوب در توليد شير و ساير فراورده هاي لبني و تخم مرغ، برخلاف ممنوعيت ها، در طي همين مدت، به ميزان ??? هزار تن شيرخشك و ساير فراورده هاي لبني به ارزش تقريبي ??? ميليون دلار و تخم مرغ به ميزان ??? تن به ارزش تقريبي ??? هزار دلار وارد كشور شده است . البته حجم دام زنده اي كه به صورت قاچاق به ويژه از مرزهاي شرقي وارد كشور مي شود، در اين محاسبات نيامده است.
تعرفه هاي واردات نيز از جمله معضلاتي است كه به عدم ثبات در بازار توليد و مصرف توليدات زيربخش دام و طيور مي انجامد.
مطابق سياست هاي اعلامي، تعرفه نهاده هاي توليد و اقلام علوفه اي وارداتي، ? درصد تعيين شده و اين در حالي است كه تعرفه واردات انواع ميو ه و محصولات باغي صفر اعلام شده است . به عبارت ديگر حتي در اين قسمت نيز مصالح توليد دام و طيور كشور رعايت نشده است . البته اخيرًا و بعد از بروز خشكسالي، نسبت به صفر نمودن تعرفه واردات برخي اقلام علوفه اي اقداماتي صورت گرفته است.
جدول ?? تغييرات تعرفه در سا ل هاي1387-????براي واردات نهاده ها و فراورده هاي دام و طيور را نشان مي دهد:
جدول 20. تغييرات تعرفه واردات در زيربخش دام و طيور طي سالهاي برنامه چهارم توسعه
نام کالا
سال 1384
سال 1385
سال 1386
سال 1387
شيرخشک
25
25
4
4
گوشت قرمز
50
50
4
4
گوشت مرغ
50
50
4
4
دام زنده
20
20
4
4
کنجاله سويا
4
4
4
4
ذرت
4
4
4
4
جو
4
4
4
4
سبوس
4
4
4
4
مأخذ : کتاب مجموعه مقررات واردات و صادرات (1384-1387)
نابساماني هاي موجود در بازار توليد و عرضه محصولات پروتئيني، به بحث صادرات اين محصولات نيز كشيده شده است.
در تمام كشورهاي جهان براي امر صادرات كالاها و خدمات و به دست آوردن بازار صادراتي در كشورهاي هدف، حتي يارانه صادراتي نيز اعطا مي شود، ولي برخلاف آن، توليدكنندگان كشور ما به دليل سوء مديريت هاي ناشي از ناتواني در تنظيم توليد و بازار مصرف توسط وزارتخانه هاي مسئول در اين زمينه، در مواجهه با تعرفه سنگين صادراتي، عموما بازارهاي هدف صادرات خود را از دست داده اند و اين فرايندي كه با زحمات فراوان در رقابت با ساير كشورها تنظيم مي شود، به راحتي تخريب مي شود. براي مثال براي صادرات گوشت مرغ و تخم مرغ از سال ???? تاكنون به ترتيب ?? و ?? درصد عوارض صادراتي مقرر شده كه خود باعث بروز مشكلاتي براي توليدكنندگان شده است.
براساس آمار گمرك ايران، ميزان صادرات اين اقلام در سال هاي 86- 1384 و چهار ماهه اول سال 1387 به شرح زير است:

جدول 21. مجموع صادرات زيربخش دام و طيور در طي سالهاي 1384 – 1386
نوع کالا
حجم صادرات (تن)
ارزش صادرات (دلار)
گوشت قرمز
532
295/860/3
گوشت مرغ
1642
494/975/1
تخم مرغ
73998
703/624/48
شيرخشک و سايرلبنيات
205562
927/514/240
دام زنده
136524
940/014/314
مأخذ: گمرک ايران، 1387
درحالي كه براساس سند تو سعه بخش كشاورزي مقرر گرديده است كه زيربخش دام و طيور با صادراتي به ميزان 895000 تن محصولات توليدي ، ارزش افزوده اي معادل 1353133000 دلار را در طي برنامه پنج ساله چهارم نصيب كشور كند براساس آمار گمرك ايران و با نگاهي به جدول فوق مشاهده مي گردد كه ميزان صادرات (به جز عسل و پيله ابريشم ) 418258 تن با ارزش 608990352 دلار بوده است ، در همين حال ميزان واردات در طي همين مدت (به جز عسل و پيله ابريشم) به ?????? تن و ارزش 939737752 دلار رسيده است.
در سال هاي اخير، دولت در ارتباط با صنايع دام و طيور كشور، سياست يكي به نعل و يكي به ميخ را دنبال كرده است . حقيقتًا دامداران و مرغداران كشور نمي دانند كه بالاخره بايد خود را با شرايط اقتصاد بازار (نظام عرضه و تقاضا ) هماهنگ نمايند يا بايد روش اقتصاد برنامه ريزي شده (دخالت دولت در تنظيم قيمت ) را رعايت نمايند؟ با توجه به شرايط كشور در برخي مواقع، دولت در بخش هايي از چرخه توليد مصرف دخالت نموده و بازار قيمت در طرفين معادله توليدكننده مصرف كننده را تحت تأثير قرار مي دهد و معمو لا به دليل نابساماني ها و بوروكراسي هاي موجود در نظام اداري و پولي كشور، در تنظيم قيمت ها نيز ناموفق بوده و توليدكننده و هم مصرف كننده ناراضي بوده اند.
در زمينه قيمت گذاري بايد ضمن رعايت حقوق مصرف كنندگان، مباني واقعي در قيمت تمام شده و سود توليدكننده در نظر گرفته شود . در سال هاي اخير به دليل برخي اشكالات در تعيين قيمت ها و همچنين دخالت ندادن مناطق جغرافيايي و سهم دقيق هزينه ها، شاهد بوده ايم كه اختلالات جدي در كميت و كيفيت كالاهاي عرضه شده بوجود آمده است . براي مثال در كشتارگاه هاي صنعتي مرغ، پس از كشتار، مرغ را در وان هاي آب انداخته كه اين امر نه تنها از لحاظ بهداشتي داراي اشكالات عديده اي است، بلكه مرغ با جذب آب، داراي وزن بيشتر و كيفيت كمتر مي گردد و يا در هنگام فروش گوشت، شاهد هستيم كه براي تنظيم گوشت مخلوط، استخوان هاي فاقد گوشت، همراه با گوشت به مشتري داده مي شود و يا اينكه در كشتارهاي صنعتي دام شاهد حضور حدود ? گروه تحت عناوين دامدار، چوبدار، سلاخ و قصاب بوده كه عملا آنچه كه به دامدار به عنوان بهاي دام پرداخت مي شود، پس از كسر كميسيون هر يك از عوامل ديگر مي باشد و از سوي ديگر به مصرف كننده نيز قيمتي بالاتر تحميل مي گردد. علاوه بر اينها، مشتريان نيز به دليل فروش مواد پروتئيني به روش هاي سنتي، حق انتخاب لازم را نيز ندارند.
از سوي ديگر، حدود ?? درصد از تركيب دان مصرفي مرغداري ها از ذرت و سويا تأمين مي شود كه عمدتًا وارداتي است و قيمت آن به حدود ??? دلار