سامانه پژوهشی – اثربخشی درمان فعال سازی رفتاری کوتاه مدت بر کاهش افسردگی دانشجویان با نشانگان …

0 Comments

شکست تحصیلی مسئله گشایی
عدم درآمد کافی مقابله با افکار خودآیند
۲-۸-۲-انواع فعال سازی رفتاری:
فعال سازی رفتاری درمانی قدیمی اما سرشار از احساس رضایتمندی جدید است.در طی سی سال گذشته دست کم چهار نسخه فعال سازی رفتاری ( (BAکه از حمایت تجربی برخوردارند،شکل گرفته اند:نسخه اولیه پیتر لوینسون (برای نمونه زایس[۶۹]، لوینسون و مانوز[۷۰]،۱۹۷۹)،نسخه ادغام شده در شناخت درمانی (شناخت درمانی: بک،راش،شاو و امری،۱۹۷۹)،که در تحلیل مولفه ای جیکوبسون و همکاران(۱۹۹۶)به آزمایش گذاشته شدو نسخه هایی که اخیرا توسط کریستوفر مارتل و همکاران (مارتل،ادیس و جیکوبسون، ۲۰۰۱) وکرل لجوز و همکاران (لجوز، هوپکو، و هوپکو،۲۰۰۱)ایجاد شده اند.
نسخه های اخیر علاقمندی و اشتیاق زیادی را موجب شده ومطالعات با کیفیت بسیاری را به جریان انداخته اندکه حاکی از قدرتمندی و اثر بخشی BA به عنوان یک مداخله یا یک مجموعه مداخله در درمان افسردگی است. این موضوع حتی پژوهشهای بیشتری را دامن زده است و در چندین سال آینده با درخشش این نتایج، شاهد موجی از گرایش به BA خواهیم بود.
هر چهار نسخه BA در تکنیک برنامه ریزی فعالیت با هم مشترک هستند،تکنیکی پایه ای که هدف از طراحی آن فعال کردن افراد افسرده برای تماس با تقویت کننده های مثبت محیطی است. با این حال هر نسخه این تکنیک را به شیوه های مختلف گسترش داده و چیزی به آن افزوده است که به تکنیکهای بیشتر در بسته های مختلف منجر شده است. مبنای این تکنیکهای گوناگون، رگه های مشترک نظریه رفتاری و اصول رفتاری است.،به طوری که هر مجموعه از تکنیکها مبتنی بر جنبه های گوناگونی از نظریه رفتاری است.چندین ده پژوهش تجربی پشتیبان این تکنیکهاست.
۲-۹-مروری بر پژوهشهای انجام شده:
۲-۹-۱- داخلی
(خداپناه،مرادی،۱۳۹۰)در پژوهشی با هدف اثربخشی درمان فعال سازی رفتاری کوتاه مدت BATD)) درکنترل افسردگی و اضطراب زنان مبتلابه چاقی انجام دادند.۴۵بیمار در ۳ گروه ۱۵ نفری قرار گرفتند.به عبارتی دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل در این پژوهش قرارداشت.گروه های آزمایش عبارت بودند از گروه BATDو گروه رژیم درمانی نتایج تحلیل واریانس چند متغیره نشان دهنده اثربخشی درمان فعال سازی رفتاری در کاهش علائم افسردگی و اضطراب بیماران مبتلا به چاقی می باشد.
(نداف،مجید، در سال۱۳۸۹)،تحقیقی به منظور بررسی اثر بخشی گروه درمانی با رویکردفعال سازی رفتاری در کاهش افسردگی وافزایش کیفیت زندگی مدد جویان وابسته به مواد در نمونه ۳۵ نفری انجام دادند که معلوم گردید،با توجه به نتایج آزمون تحلیل کواریانس،فعال سازی رفتاری در کاهش افسردگی موثر بود و با انجام آزمون تی مستقل، بین دو گروه در متغیر کیفیت زندگی تفاوت معنا داری مشاهده نشد و این درمان در افزایش کیفیت زندگی مدد جویان موفق نبود.
(امیری،مهدی، یزدان دوست، طباطبایی، در سال۱۳۸۸) پژوهشی به منظور بررسی اثربخشی درمان گروهی فعال سازی رفتاری در کاهش شدت علائم افسردگی و افزایش سلامت عمومی و کیفیت زندگی مدد جویان، مرکز اجتماع مدارانجام دادند، که معلوم گردید میزان بهبود علائم افسردگی و سلامت روان در گروه آزمایش به طور معنا داری بیشتر از گروه شاهد بود اما دو گروه از نظر تغییر در کیفیت زندگی تفاوت معنا داری با هم نداشتند و کاربرد روش های رفتاری محض در کمک به درمان و توان بخشی بیماران مبتلا به اختلال سوء مصرف مواد حائز اهمیت فراوان است.
(پرهون،هادی،مرادی،علیرضا،حاتمی،محمد،پرهون،کمال،در سال۱۳۹۲)،پژوهشی دربررسی مقایسه درمان فعال سازی کوتاه مدت ودرمان فرا شناختی برکاهش شدت نشانه ها و افزایش کیفیت زندگی زندگی بیماران افسرده اساسی با یک نمونه۳۴ نفری انجام دادند.نتایجی که از این تحقیق بدست آمده است نشان دادکه بین میزان اثر بخشی دو روش درمانی تفاوت معنا داری وجود دارد. یافته ها موید اثر بخشی دو روش درمانی بر کاهش علایم و افزایش کیفیت زندگی بیماران افسرده بودند بلکه برتری درمان فعال سازی رفتاری کوتاه مدت نسبت به درمان فراشناختی در انتهای درمان و در مرحله پی گیری تایید شد.
(زمستانی،مهدی، داودی، مهرابی زاده هنرمند، زرگر،در سال ۱۳۹۲)، پژوهشی تحت عنوان بررسی اثر بخشی درمان فعال سازی گروهی بر علائم افسردگی واضطراب ونشخوار فکری در بیماران مبتلا به افسردگی و اضطراب در یک طرح شبه تجربی از نوع پیش آزمون- پس آزمون توام با گروه کنترل تعداد ۲۷ نفراز دانشجویان مبتلا به افسردگی و اضطراب انجام دادند..یافته های این پژوهش بیان می کند که رویکرد فعال سازی رفتاری اثر معنا داری برکاهش علائم افسردگی، اضطراب ونشخوار فکری دارد. نتایج بدست آمده، در مرحله پی گیری دو ماه نیز حفظ شده بودند.
۲-۹-۲- خارجی
تاکنون پژوهش های زیادی برای ارزیابی اثر بخشی فعال سازی رفتاری در درمان افسردگی انجام شده است برای نمونه (دیمیجیان، هالن[۷۱] و دابسون[۷۲]، ۲۰۰۶)، (دابسون و هالن، ۲۰۰۸)، (پورتر[۷۳]، اسپاتس[۷۴]،و اسمیتان[۷۵]، ۲۰۰۴)، در یک فرا تحلیل در زمینه فعال سازی رفتاری (کویجپرس[۷۶]،ون استراتن[۷۷] و وارمردام،۲۰۰۷) نشان داده شد که فعال سازی رفتاری به اندازه سایر درمان های شناخته شده در درمان افسردگی اثر بخش است و این رویکرد اخیرا در درمان گروه های گوناگون بیماران افسرده به کار رفته،ما به بخشی از این پژوهش ها انجام شده در این زمینه اشاره می کنیم:
(مرادویی، هابرز[۷۸]، رنر[۷۹]، آراسته، آرنتز[۸۰]،۲۰۱۳)۵۰ بیمار با اختلال افسردگی اساسی MDD طی ۱۶ جلسه BA شرکت دادند و با ۵۰ نفر که درمان دارویی ضد افسردگی را پی گیری می کردند مقایسه شدند در این پژوهش سعی شد افسردگی اساسی همراه با اختالالت شخصیت را تحن BA ارزیابی کنند، نتایج آنها نشان داد که BAدر قیاس با درمان ضد افسردگی ها افسردگی اساسی را بطور معنا داری کاهش داده و این نتایج در کلاستر C اختلالات شخصیت معنا دار بود و کلاستر های A و Bاختلالات شخصیت به درمان پاسخ ندادند.
(رابرتز[۸۱]، مارتل[۸۲]، مالیک[۸۳] و همکاران، ۲۰۰۶)در پژوهش خود به بررسی اثر بخشی آزمایشی فعال سازی رفتاری بر اختلال استرس پس از سانحه سربازان قدیمی بر گشته از جنگ پرداختند که معلوم گردید، فعال سازی رفتاری راه مفیدی برای درمان اختلال استرس پس از سانحه ( (PTSDبوده و در کاهش علائم PTSD به خصوص در کاهش علائم اجتناب، و نیز در بهبود کیفیت زندگی آنها مفید و موثر است.
پژوهش تحلیل مولفه ای (جکوبسون و همکاران، ۱۹۹۶) که ۱۵۰ فرد افسرده بزرگسال را بطورتصادفی در یکی از سه موقغیت درمانی ۱-فعال سازی رفتاری ۲-فعال سازی رفتاری به اضافه باز سازی شناختی ۳- بسته شناخت درمانی کامل قرار دادند،نشان داد که تفاوت معنا داری بین سه موقعیت درمانی، چه در درمان مرحله حاد افسردگی و چه در پیشگیری از عود، آن هم در پیگیری ۲ ساله دیده نشد.و نتایج بدست آمده از مولفه فعال سازی رفتاری با نتایج حاصل از شناخت درمانی کامل یکسان بود.این پژوهش مهم یکی از تحقیقات معتبری است که تاثیر غیر قابل انکار فعال سازی رفتاری در درمان افسردگی را مشخص می کند.
(پورتر، جفری و همکاران،۲۰۰۴)در پژوهش خود گروه درمانی فعال سازی رفتاری بر مولفه های سلامت عمومی خلبانان را مورد بررسی قرار دادندکه معلوم گردید، درمان گروهی فعال سازی رفتاری بر سلامت عمومی افراد مورد بررسی قرار گرفته دارای نتایج بسیار خوبی بوده است. بطوریکه اکثر خلبانان شرکت کننده در این پژوهش در تمام شاخصه های سلامت عمومی از رشد چشمگیری برخوردار شده و کیفیت زندگی آنها افزایش یافته است. همچنین پیگیریهای بعد از گروه درمانی حاکی از آن است که افراد پایبند به فعال سازی رفتاری همچنان روند رشد کیفی در مولفه های سلامت عمومی را ادامه داده بودند.
(کامرون استالی[۸۴] و استیون[۸۵]،۲۰۱۰)در پژوهش خود اثر بخشی فعال سازی رفتاری ودرمان شناختی-رفتاریCBT به عنوان یک مداخله برای درمان افسردگی اساسی و هراس اجتماعی فردی دو نژاده با بیماری دیابت را مورد بررسی قرار دادند، که پس از ۹ جلسه درمانی که درآن درمان فعال سازی رفتاری کوتاه مدت (BATD) برای افسردگی و درمان شناختی-رفتاری برای هراس اجتماعی بکار برده شد،معلوم گردید بیماربا رویکردهای فوق هم درعلایم افسردگی و هم اضطراب بهبود قابل توجهی بدست آورده و در روند درمان دیابت نیز از موفقیت چشمگیری برخوردار شده است.
این پژوهش نشان می دهد اگر دو رویکرد اختصاصی و موثر بر دو اختلال متفاوت بطور همزمان بکار گرفته شود،دارای اثرات بیشتری است، تا اینکه یک رویکرد یکپارچه را دریک زمان در درمان دو اختلال مختلف بکار ببریم.
( جانسون نرتن[۸۶]،۲۰۱۰)در پژوهش خود اثربخشی گروه درمانی فعال سازی کوتاه مدت بر روی افسردگی سالمندان را مورد بررسی قرار داده و نتایج مثبتی از این درمان برای سالمندان بدست آورده است.در این تحقیق معلوم گردید فعال سازی کوتاه مدت نه تنها در کاهش سریع علایم افسردگی در سالمندان مفید بوده، بلکه توانسته است در تخفیف درد های جسمانی آنها نیز موثر افتاده و به طرز باور نکردنی کیفیت زندگی آنان و رضایت سالمندان از زندگی را افزایش دهد.
(ریبا[۸۷]، مارلینا[۸۸]، لیجوز[۸۹]، هوپکو و درک[۹۰]، ۲۰۱۴)در تحقیق خود اثر بخشی فعال سازی رفتاری را بر افسردگی بیماری که سرطان پستان داشته مورد بررسی قرار دادند. نتایج حاصل از پژوهش نشان از سازگاری بیمار با تکالیف BA داشته و روشن نمود علایم افسردگی در زمان کوتاهی کاهش معنا داری پیدا کرده است.
همچنین یافته های تحقیق معلوم کرد BA روند درمان سرطان را تسهیل و عوارض ناشی از بیماری را بطور قابل ملاحظه تخفیف داده است.
(جاناتان کانتر[۹۱] و همکاران،۲۰۱۱)در پژوهشی کارآمدی و کارایی ترکیبی فعالسازی رفتاری برافسردگی لاتینی های ایالات متحده را بصورت کارآزمایی تصادفی مورد بررسی قرار دادند، که معلوم شد، افسردگی یک بار مهم برای لاتینی ها، به عنوان بزرگترین گروه اقلیت در ایالات متحده که سریعترین رشد را از میان بیماریهای دیگر در بین آنها داراست،مطرح است. مطالعه حاضر انجام یک مطالعه کنترل شده تصادفی از فعال سازی رفتاری (BA) برای لاتینی های اسپانیایی زبان (BAL، ۲۱ نفر)می باشد.نتایج حاصل از این پژوهش کارآمدی و کارایی فعال سازی رفتاری را تایید کرده ونشان می دهد، این رویکرد علایم افسردگی در این افراد را بطور قابل ملاحظه ای کاهش داده و بر کیفیت زندگی و سلامت روان آنها افزوده است.
(ملیسا[۹۲]، فارست[۹۳]، الیزابت[۹۴] و همکاران، ۲۰۱۰)در مطالعه خود اثربخشی فعال سازی رفتاری (BA) بر علائم افسردگی و کیفیت زندگی بیماران مسن در یک مرکز روانپزشکی سالمندان را مورد بررسی قرار دادند. نفرات شرکت کننده ۵۰نفر و با اختلال شناختی خفیف تا متوسط، و با سن ۶۵ سال یا مسن تر در این تحقیق حضور داشتند. BA در ۴ هفته شامل هشت جلسه ۳۰- ۶۰ دقیقه ای برگزار گردید.نتایج حاکی از آن است که فعال سازی رفتاری در کاهش افسردگی سالمندان با اختلال شناختی خفیف موثر بوده و اثر قابل توجهی در افزایش کیفیت زندگی آنان داشته است. اما در مورد سالمندان با اختلال شناختی متوسط، این رویکرداثر معنا داری بر افسردگی و کیفیت زندگی این دسته از سالمندان نداشته است.
(جسیکا مگیدسون،استیون، داکترز[۹۵]، بران[۹۶] و همکاران، ۲۰۱۳ )در پژوهشی به بررسی اثرات فعال سازی رفتاری بر افسردگی و کیفیت زندگی و پایبندی به درمان ایدز HIV) ) بیماران مبتلا بهHIV پرداختند،که معلوم گردید،فعال سازی رفتاری بطور قابل توجهی بر پایبندی بیماران به درمان و ادامه آن موثر بوده و نشانه های افسردگی در آنان را تخفیف داده است.
یافته های این پژوهش حاکی از آن است که این درمان بر بهبود کیفیت زندگی این قبیل از بیماران تاثیر عمده ای داشته است.
(دیوید هلراستینا[۹۷]، جاناتان استیو ارتا و همکاران، ۲۰۱۴)در پژوهش خود اثر بخشی درمان فعال سازی رفتاری بر بازگشت به کار افراد با افسردگی مزمن و دارای اختلال روانی مزمن که به دارو پاسخ داده اند، را مورد بررسی قرار دادند که نتایج حاصل از تحقیق نشان داد، فعال سازی می تواند بعد از دارو درمانی که برای کاهش علایم افسردگی و تخفیف نشانه های اختلال روانی بکار برده می شود،در بازگشت به کار این افراد فوق العاده موثر واقع شده و فرد را برای مدتی طولانی فعال و شاغل نگاه می دارد. این نتیجه تا وقتی پا بر جاست که علایم افسردگی و اختلال روانی با دارو کنترل و ثابت نگاه داشته شود.
پژوهش تحلیل مولفه ای (جکوبز[۹۸] وهمکاران،۱۹۹۶) که ۱۵۰ فرد افسرده بزرگسال را بطورتصادفی در یکی از سه موقغیت درمانی ۱-فعال سازی رفتاری ۲-فعال سازی رفتاری به اضافه باز سازی شناختی ۳- بسته شناخت درمانی کامل قرار دادند،نشان داد که تفاوت معنا داری بین سه موقعیت درمانی، چه در درمان مرحله حاد افسردگی و چه در پیشگیری از عود، آن هم در پیگیری ۲ ساله دیده نشد.و نتایج بدست آمده از مولفه فعال سازی رفتاری با نتایج حاصل از شناخت درمانی کامل یکسان بود.این پژوهش مهم یکی از تحقیقات معتبری است که تاثیر غیر قابل انکار فعال سازی رفتاری در درمان افسردگی را مشخص می کند.
۲-۱۰-جمع بندی کل فصل
در این فصل بعد از مقدمه به مبانی نظری پژوهشی متغیرهای مطروحه در تحقیق پرداخته شده است.
مواردی چون مفاهیم تاریخی، علایم تشخیصی،نظریه های سبب شناسی،تعاریف و ابعاد،مدلها،علل بوجودآورنده و…افسردگی مورد بررسی و موشکافی دقیق قرار گرفته اند.
ودر ادامه رویکرد فعال سازی رفتاری کوتاه مدت از لحاظ تاریخی مورد بحث قرار گرفته و در مورد انواع فعال سازی، افراد تاثیر گذار برآن، مبانی نظری، تعاریف فعال سازی، اصول اساسی آن و روشهای درمانی در این رویکرد صحبت و بحث شده است.
و در ادامه پژوهشهای انجام شده در داخل و خارج از کشوربا ذکر منبع و سال انجام آن، که در ارتباط با موضوع تحقیق بوده، مطرح گردیده و نتایج حاصل از این پژوهشها بطور خلاصه عنوان شده است.
در این تحقیق سعی شده است تا اثر بخشی یکی از درمانهای موج سوم شناختی رفتاری بنام رویکرد فعال سازی رفتاری کوتاه مدت بر افسردگی دانشجویان مورد بررسی قرار گیرد. تحقیق یاد شده یکی از اولین پژوهشهای انجام شده در ایران می باشد که اثر بخشی این رویکرد را برافسردگی دانشجویان بررسی می کند. همانطور که می دانیم این رویکرد در ابتدا به عنوان درمان اختصاصی افسردگی بوجود آمد و به این دلیل که این رویکرد به طور علمی وهدفمندبه موضوعاتی چون اجتناب، نشخوار فکری و عدم انجام فعالیتهای هدفدار، راه اندازها، واکنش ها، وجود یا عدم وجود مهارتهای اجتماعی وغیر اجتماعی می پردازد،می تواند به تنهایی دردرمان اختلالاتی چون افسردگی و اضطراب در مدتی کوتاه موثر افتاده و از عود آنها جلوگیری نماید،عملکردی که این رویکرد را از بسیاری از درمانهای دیگر ممتاز می کند.
این پژوهش به این منظور انجام شده تا بطور خاص دانشجویان را جهت پیشگیری از ابتلا به افسردگی، درمان و جلوگیری از عود آن یاری نماید.
کما اینکه این درمان با اهداف فوق می تواند برای دیگر افراد جامعه نیز با در نظر گرفتن خصوصیات فردی، اجتماعی و فرهنگی آنها به کار گرفته شود.

مطلب دیگر :
پژوهش دانشگاهی - چشم‌انداز معماری شهری و افزایش سطح سرویس معابر با اولویت توسعه و حفظ محیط‌زیست ...

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است